Máirtín Tom Sheáinín

 

An Ródaí

 

(dán in ómós do Mháirtín Tom Sheáinín)

 

Thuig tú cás agus mórtas cine

An dream abhus an dream i gcéin

D’éist le scéalta chuile dhuine

Beag beann ar rachmas, cáil ná léann.

 

Bhí do bhá le tír is teaghlach

Bhí do thuiscint cothrom grinn

Cois amháin san am a caitheadh

Is cois eile ag siúl chun cinn.

 

Bhíodh do chomhrá réidh is stuama

Chuile cheist uait lán le meas

Fuair tú freagra ón mbéal tostach

Le do chineáltas gan cleas.

 

Chraol tú amhráin nua sean-nóis

Mhéadaigh cartlann, ceol is craic

Bhailigh chugat foghlaim shaolta

A fhormhór sin Tigh Mhichael Jack.

 

Thaisteal tú fud fad na tíre

Ag stiúradh leoraí, bus nó carr

Ach, sé do sheal istigh sa Ródaí

‘s ag láithriú Oireachtais, ab fhearr.

 

Thuig tú údar Chorn Uí Riada

Bhain tú fhéin an duais faoi dhó

Go deimhin, thuig tú daoine óg is aosta

B’in do bhua, a dhuine chóir.

 

Gan do thogha ná do rogha

Ní bheidh do ghlórsa ar an aer

Ach, tagann aois an phinsin

Roimh aois Choilm, faraor géar.

 

D’fhág tú slán ag Ardtráthnóna  

‘Níl aon mhaith déanta’ níl ‘by daid’

Aireoimid uainn do chur i láthair

Do theanga líofa…agus do  ‘hea!’

 

Go n-éirí an bóthar leat, a Ródaí

Fad saoil is sláinte, faoi rath faoi bhláth

Is thar rud ar bith eile ná déan dearmad

Go mbeidh ár mbuíochas leat go brách.

Féile Pan Cheilteach 2020 - An Gearrliosta

Tá an t-am sin den bhliain buailte linn, arís, a léitheoirí! Sea, is gearr uainn Féile Pan Cheilteach na bliana seo.

Mar is eol do chuid agaibh, bhain m'amhrán nuachumtha, Ní Thuigim, an comórtas amhránaíochta náisiúnta agus idirnáisiúnta, anuraidh, agus tá áthas orm a rá go bhfuil an leagan de Ní Thuigim, a casadh ag an bhféile idirnáisiúnta i Leitir Ceanainn, anuraidh, máistrithe go digiteach ag an gcoiste, agus le cloisteáil ar shuíomh na féile anseo - Daríona Nic Dhonncha á chasadh, Ciarán Tourish agus Ollie Hennessy á tionlacan. Go raibh céad míle maith agaibh uilig!

Seoladh comórtas amhránaíochta na bliana seo ar an gclár Ardtráthnóna ar Raidió na Gaeltachta, i Mí na Samhna, anuraidh, agus fógraíodh an gearrliosta, don chomórtas náisiúnta i gCeatharlach, ar an gclár céanna coicís ó shin - is féidir éisteacht le Bríde de Róiste, as Glór Cheatharlach, agus leis an láithreoir tacúil, Máirtín Tom Sheáinín, ag labhairt faoin ngearrliosta anseo, agus is féidir tuilleadh faoin gcomórtas a léamh, ar shuíomh IMRO, anseo.

Táim ag súil go mór leis an ócáid, arís i mbliana. Tá amhrán liom, Mar a Bhíonn, ar an ngearrliosta, agus Gráinne Ní Fhátharta as Baile na hAbhann á chasadh dom an geábh seo...go raibh maith agat, a Ghráinne!   

Go n-éirí go geal leis na hiomaitheoirí uilig. Táim ag súil go mór lena n-amhráin nuachumtha a chloisteáil, agus molaim iad as a gcuid cumadóireachta; is maith ann amhráin nua i nGaeilge, agus mo bhuíochas ó chroí leis na coistí uilig, agus leis na hurraitheoirí, a thugann an deis sin dúinne, cumadóirí agus amhránaithe na Gaeilge, amhráin nua chomhaimseartha a chur ar fáil, tríd an gcomórtas seo. 

Beidh an ócáid ar siúl anseo, in amharclann an VisualCarlow, i gCeatharlach, ar an 22 Feabhra, ag 7.30 i.n, agus is féidir ticéid don ócáid a cheannach ar an suíomh sin, anseo. 

An Gearrliosta

1. Meabh Ní Bheaglaoich – “Litir Ón Leanbh” (Ciarraí)
2. Matt McGinn – “Suaimhneas” (Co.an Dúin)
3. Dave Fadden & ‘Síol’ – “Sinsir” (Cluain Dolcáin)
4. Aidan Gene Cranny – “Imeacht Faoi Scáth” (Cluain Dolcáin)
5. Zoe Langsdale – “Tír Nua” (Stát Aontaithe agus Gaillimh)
6. Brighdín Carr – “Mo Ghuí” (Dún na nGall) le Diane Cannon & Hannah Nic Pháidín
7. Áine Durkin “Mar a Bhíonn” (Dún na nGall) le Gráinne Ní Fhátharta (Conamara, Co. na Gaillimhe)
8. Ciara Nic an Fhailí – “Liomsa Amháin” (Ceatharlach)
9. Diarmuid Mac Gabhann – “Cearúilín” (Cluain Dolcáin)
10. Gráinne Holland – “Mise & Tusa” (Co. an Dúin)
11. Damian Mac Gabhann – “Saol Símplí” (Cluain Dolcáin)
12. Clíona McDonald – “Shiúl Tú as Mo Shaol” (Co. Laoise)
13. Sonny Ní Cathasaigh “Áit ar an nGealach Lán” (Conamara, Co. na Gaillimhe)
14. Conor Bowman – “Grá Amháin Faoi Leith” (Dún Búinne, Co. na Mí)
15. Colm Mac Séalaigh – “1967” (Baile Átha Cliath)
16. Treasa Ní Cheannabháin – “Dóchas” (Conamara, Co na Gaillimhe)
17. Mairéad Ní Chríodáin-Ní Shé – “Bossa Nova Celtica” (Corcaigh)
18. Conor Mangan & Banna – “Brionglóidí (Dún na nGall)
19. Gaeltacht KK Banna – “Mistéir an Ghrá” (Cill Chainnigh)
20. Molly & Ella de Búrca – “Le Déanaí” (Cill Chainnigh)

Féile Pan Cheilteach 2019 - An Gearrliosta

Tá an t-am sin den bhliain buailte linn, arís, a léitheoirí, agus is gearr uaim mo thuras go Ceatharlach, áit a mbeidh Daríona Nic Dhonnacha ag casadh m'amhrán nuachumtha 'Ní Thuigim,' sa chomórtas náisiúnta amhránaíochta, ag an bhFéile Pan Cheilteach.

Fógraíodh an gearrliosta (féach thíos) ar an gclár Ardtráthnóna ar Raidió na Gaeltachta, an mhí seo caite, agus is féidir éisteacht le Bríde de Róiste, as Glór Cheatharlach, ag labhairt le Máirtín Tom Sheáinín, faoin gcomórtas agus faoin ngearrliosta, anseo. 

Beidh an comórtas ar siúl in amharclann an Visual i gCeatharlach i mbliana, Dé Sathairn seo chugainn, ag 7.30 i.n. - is féidir sonraí na hócáide a léamh anseo, nó caith súil ar na himeachtaí iontacha eile Gaeilge lena mbíonn Bríde, agus a comhghleacaithe i nGlór Cheatharlach, ag obair, go dian dícheallach i gcónaí, anseo. 

Mo bhuíochas ó chroí le hurraitheoirí na hócáide, Glór Cheatharlach, Gael Linn agus IMRO; tugann a gcuid tacaíochta ardán d'amhránaithe, agus do scríbhneoirí na n-amhrán Gaeilge; deis acu amhráin nuachumtha a thabhairt ar an bhfód. Cé nach n-éiríonn le chuile chumadóir áit a fháil ar an ngearrliosta, mar sin féin, faigheann coiste na féile suas le 50 amhrán nuachumtha Gaeilge don chomórtas seo, bliain i ndiaidh bliana, agus sin 50 amhrán nuachumtha, i nGaeilge, nach raibh ann riamh roimhe...sin bua ann féin, i mo thuairimse.  

Is ar na moltóirí, triúr acu, (Seán Ó hÉanaigh, Emer Ní Fhlaithearta, Liam Lawton) a thitfidh cúram na hoíche an buaiteoir a roghnú, agus cibé amhrán a roghnaítear, rachaidh sé ar aghaidh le hionadaíocht a dhéanamh, ar son na hÉireann, ag an bhFéile Idirnáisiúnta Pan Cheilteach, a bheidh ar siúl i Leitir Ceanainn, an mhí seo chugainn. 

Gearrliosta na gcumadóirí,

1. Pádraig Jack (Árainn)

2. Lauren Ní Chasaide (Conamara)

3. Aidan Cranny (BÁC)

4. Grooveline (Longphort)

5. Pól Ó Colmáin (Corcaigh)

6. Murchadh Ó Colmáin (Corcaigh)

7. Aoife Ní Chathasaigh (An Clár)

8. Daithí Kearney (Co. Lú )

9. Áine Durkin (Dún na nGall)

10. Tadhg Ó Grifín (Ceatharlach)

11. Damian Mac Gabhann (BÁC)

12. Nick Nolan & Aoife Ní Mhuirí (BÁC)

13. Colm Gavin ( BÁC)

14. Naosan Moore (Muileann gCearr)

15. Niamh Keane (BÁC)

16. Róisín Ní Eadhra (Conamara)

17. Brighdín Carr (Dún na nGall)

18. Margaret Creedon O’Shea (Corcaigh)

Go n-éirí go geal glórach libh uilig, a chairde! Feicfidh mé ann sibh. 

Comórtas Náisiúnta Amhrán Pan Cheilteach 2018

Mar a fheicfidh sibh ó na blagmhíreanna anseo, tá sé de nós agam amhrán a scríobh, ó am go chéile, agus, ó am go chéile, le blianta beaga anuas, seolaim m'iarrachtaí chuig an bhFéile Pan Cheilteach i gCeatharlach, don chomórtas náisiúnta amhrán a bhíonn á reáchtáil acu, chuile bhliain. 

Anois is arís, éiríonn le hamhrán liom a bhealach a dhéanamh go dtí an babhta ceannais, rud a tharla arís i mbliana, mar sin tá m'amhrán nua, Grá Faoi Bhláth, san iomaíocht, le hocht n-amhrán déag eile, san oíche amárach, in óstán na Seven Oaks, i gCeatharlach, ag tosú ag a 7:00 i.n. 

Sí Lisa Butler, lena grúpa Caladh Nua, a bheas á chasadh dom, agus táim fíorbhuíoch díobh. 

Faigheann amhrán beatha nuair a chastar é, go háirithe nuair a chuireann amhránaí/grúpa croí agus anam isteach san amhrán sin. Táim ag súil go mór leis na hamhráin uilig a chloisteáil, mar beidh beatha á tabhairt do go leor amhrán nua Gaeilge ag an bhféile, agus ardaíonn sé sin mo chroí féin. 

Murach obair na gcoistí, agus tacaíocht na n-urraitheoirí (Glór Ceatharlach, IMRO, Foras na Gaeilge, Gael Linn, Bliain na Gaeilge 2018, An tOireachtas), ní bheadh an deis seo againne, na cumadóirí, na ceoltóirí, agus na hamhránaithe, beatha a thabhairt d'amhrán nuachumtha i nGaeilge...go raibh céad míle maith agaibh! 

Fógraíodh an gearrliosta ar chlár Mháirtín Tom Sheáinín, Ardtráthnóna, an mhí seo caite, agus is féidir éisteacht le Bríde de Róiste anseo, más mian libh liosta na n-iomaitheoirí uilig a chloisteáil, ón bpodchraoladh, ar Raidió na Gaeltachta. 

Go n-éirí go geal leis na hiomaitheoirí uilig...feicfidh mé ann sibh, a chairde! 

Ceolchoirm Ros na Rún

Ceann de na hoícheanta is pléisiúrtha a chaith mé anuraidh ná ag ceolchoirm Ros na Rún i nGaillimh, ceolchoirm a d'eagraigh Maria Ní Ghríofa as Ros na Rún (thuas) i gcomhar le Raidió na Gaeltachta, ar mhaithe le Pieta House i dTuaim. 

Bailíodh timpeall €6000, nó mar sin, do Pieta House, agus molaim go mór Maria, lucht Ros na Rún, lucht Raidió na Gaeltachta, Brian Kennedy, Clann Uí Dhubhghaill, agus Clann Uí Mhaoileáin - go deimhin, molaim go hard na spéire na daoine uilig a d'oibrigh go deonach agus a bhí páirteach sa cheolchoirm, daoine a chuir go mór leis an ócáid, agus a chuidigh, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, le hairgead a bhailiú don charthanacht. 

Sa ghrianghraf thuas, in éineacht le Maria, tá Máirtín Ó Dubhghaill, an fear a bhí i gceannas ar chór nó dhó an oíche sin, b'fhacthas dom...

...fear a rinne jab iontach, agus fear ar baineadh geit nach beag as, cheapfainn, nuair a tugadh seic le haghaidh €1000 dó féin, don charthanacht 'To Russia With Love'...

...airgead a dheonaigh foireann Ros na Rún don eagraíocht sin, eagraíocht a chuidíonn le dílleachtaí bochta na Rúise, agus carthanacht lena gcuidíonn Máirtín é féin, go minic. Fear uasal, fear cairdiúil, fear cuidiúil, agus áthas orm gur casadh orm é an oíche sin. 

Casadh a mhac, Mícheál orm, freisin - go deimhin, bhí an chlann uilig ansin, agus chuir siad go mór leis an ócáid, caithfidh mé a rá. 

Mo chuimhne, is féidir libh an cheolchoirm uilig a fheiceáil ar fhíseán anseo, ar shuíomh Ros na Rún. Mo bhuíochas ó chroí le Clann Uí Mhaoileáin as m'amhrán nuachumtha, Féile na Nollag, a chasadh ag an gceolchoirm, agus nach muid a bhí breá sásta linn féin nuair a bhuaileamar le haoi mór na hoíche, Brian Kennedy.

Máire Eilís Ní Fhlatharta agus Máirtín Tom Sheáinín a bhí ina n-óstaigh ag an gceolchoirm, agus rinne siad jab ar dóigh...

...mar a rinne chuile dhuine a bhí ansin. Cé nár éirigh liom bualadh le chuile dhuine a chuidigh ar an oíche, tréaslaím leo uilig as a gcuid oibre do Pieta House. Seo chugaibh cuid de na grianghraif a thóg mé, a léitheoirí.

Féile Na Nollag

Le cúpla seachtain anuas, bhí Raidió na Gaeltachta, i gcomhar le lucht Ros na Rún, ar thóir amhráin - amhrán nuachumtha a bhí uatha, amhrán don Nollaig, mar a scríobh mé cheana. 

Bhí an comórtas amhránaíochta á reáchtáil acu le hairgead a bhailiú d'ionad nua Pieta House i dTuaim, ionad a bheidh ag oscailt go luath. 

Saoire sa Spáinn, agus €300, na duaiseanna a bhí le buachan, agus bhí deich n-amhrán san iomaíocht do na duaiseanna sin:

An Chéad Nollaig le Bairbre Ní Ghríofa, Sí an Nollaig Í le Feargal Ó Béarra, An Nollaig le Dara Ó Fatharta, An Nollaig Álainn Ó le Bairbre Uí Mhaolchiaráin, An Nollaig Mar Atá le Máirín Ní Dhomhnaill, Óiche Nollag i gConamara le Josie Mac Donncha, An Nollaig le Máirín Uí Fhlatharta, Oíche Nollag Mhór le Ellen Ní Chualáin, Nollaig le Pádraig Ó Maolaoidh, agus m'amhrán féin, Féile Na Nollag. 

Bhuel, le scéal gairid a dhéanamh de, seachas scéal an ghamhna bhuí, mar a déarfá, nach mé féin a bhain an comórtas, le m'amhrán Féile na Nollag, mar a fheicfidh sibh anseo. Clann Uí Mhaoileáin (Lorna, Laine, agus Eoghan, ón Aird Mhór/Bearna i gConamara) a chas an t-amhrán dom, agus is iad a bheidh á chasadh ag an gceolchoirm mhór i nGaillimh ar an 28 Samhain, áit a mbeidh lucht Ros na Rún agus Brian Kennedy i mbun siamsaíochta leo, ar mhaithe leis an gcarthanacht, Pieta House i dTuaim. Is féidir ticéid don cheolchoirm a cheannach i siopaí áitiúla, ar fud na Gaillimhe. 

Ba mhaith liom mo bhuíochas a ghabháil leis na moltóirí, Máire Pheter Uí Dhroighneáin (Ros na Rún), Fiachna Ó Braonáin (Hothouse Flowers) agus Colm Mac Séalaigh (Na Fíréin), agus leo siúd i Ros na Rún agus i Raidió na Gaeltachta, as an deis seo a thabhairt domsa, agus do Chlann Uí Mhaoileáin, bheith páirteach sa cheolchoirm iontach seo - maith sibh uilig! 

Feicfidh mé ann sibh, a chairde.

Amhrán Don Nollaig

Más rud go bhfuil amhrán nuachumtha scríofa agat, nó fonn ort ceann nua a chumadh, ceann a d'fheilfeadh mar amhrán don Nollaig, a léitheoir, tá deich lá eile fágtha agat le d'amhrán a chuir san áireamh don chomórtas atá á reáchtáil ar chlár Mháirtín Tom Sheáinín, Ardtráthnóna, ar Raidió na Gaeltachta, i gcomhar le lucht Ros na Rún, faoi láthair.

Tá na sonraí uilig le fáil anseo, áit a gcloisfidh sibh Cóilín Ó Scolaí, Maria Ní Ghríofa, Seán Ó hÉanaigh srl., ag labhairt faoin gceolchoirm (13.40) atá á reáchtáil acu don ionad nua, Pieta House i dTuaim, ionad a bheidh ag oscailt go luath. 

Cloisfear na sonraí faoin gcomórtas don amhrán nuachumtha (20.30) ansin, freisin, amhrán a bheidh le cloisteáil ag an gceolchoirm i gCathair na Gaillimhe ar an 28 Samhain, áit a mbeidh na haisteoirí agus foireann Ros na Rún i láthair, ag tacú leis an gcarthanacht iontach seo.

Más mian leat bheith páirteach, b'fhiú go mór duit peann a chur le pár, nó méar(a) a chur le méarchlár, agus d'amhrán a chumadh anois, agus a sheoladh, ar dhlúthdhíosca, chuig Máirtín ar Ardtráthnóna roimh an 28 Deireadh Fómhair, más féidir.  

Ar scáth a chéile...

Pápa Gonzales!

Tá a fhios agam nach raibh sibh ag súil le toradh chomh luath seo ar maidin, a léitheoirí, ach táim den bharúil go bhfuil comharba an Phápa Benedict aimsithe ag, ahem, Máirtín s'againne cheana féin, más fíor an méid a chuala mé ar Iris Aniar ar an 28 Feabhra - podchraoladh anseo. 

Is féidir an t-agallamh eisiach - Máirtín agus an, ahem, Cardinal Gonzales ag labhairt le chéile i nGaeilge - a chloisteáil ar an bpodchraoladh thuasluaite, idir 01.01.29 agus 01.12.02 nóiméad. 

Cloisfidh sibh cén fáth go dtugtar Speedy Gonzales ar an gcairdinéal, agus céard é an, ahem, rud dána a rinne sé le Ian Paisley i  mBéal Feirste, tráth den saol. 

Agus más rud go bhfuil sibh tinn tuirseach ag fanacht le scéal ó fhir an deataigh bháin - fir, más fíor, nach bhfuil a bhformhór acu róthugtha do phósadh na n-aerach - b'fhéidir gur mhaith libh éisteacht leis na fir seo; fir a inseoidh daoibh céard a tharlóidh mura bhfaighidh fir aeracha a gcearta, mar atá tuillte acu.  

Anois, cá mbeadh sibh, a mhná, gan mise anseo le súil a choinneáil ar gheáitsíocht na bhfear ar bhur son! Nó, ar bhur daughter...