Smaointe Ag Rith

Ó tharla go bhfuair mé corróg nua roinnt seachtainí ó shin, ní raibh mórán eile ar bun agam, idir sin agus anois, ach cleachtadh coisíochta, agus cneasú. Tá an phian imithe, agus tá mo chuid fuinnimh ar an mbealach ar ais, diaidh ar ndiaidh. Is gearr uaim mo sheanléim, shamhlóinn.  

Ar aon nós, a fhad is a bhí mé ag cneasú liom, i mo luí nó i mo shuí, gan tada eile a d'fhéadfainn a dhéanamh ceal fuinnimh, bhí am ag mo chuid smaointe bheith ag rútáil trí mo chuid cuimhní cinn. Is iomaí cuimhne a tháinig chun cinn; cuid acu brónach, cuid acu dearfach, cuid acu áthasach, cuid acu diúltach, agus ceann nó dhó a tháinig chun cinn a raibh dearmad glan déanta agam ar an eachtra lenar bhain siad! Ach, is scéalta iad sin do bhlagmhír eile, amach anseo. B'fhéidir. 

Blianta ó shin, roinnt blianta sula bhfuair mo dheirfiúr Ciara bás, bhíodh sí ag obair in ionad altranais, áit a mbíodh sí ag tabhairt aire d'othair a bhí gafa ag néaltrú; an galar Alzheimer ach go háirithe, más buan mo chuimhne. Cé nach raibh sí ag obair san ionad altranais le cúpla bliain roimhe, fuair sí cead ón lucht bainistíochta, is dócha, dul ar cuairt ann, dá mba mhian léi. Duine lách a bhí inti agus ní dhearna sí dearmad orthu, fiú agus post nua faighte aici. 

Bhí mé thall ar cuairt, uair amháin, agus d'iarr sí orm ar mhaith liom a dhul in éineacht léi chuig an ionad altranais. Ní raibh sí ar ais san ionad le tamall, agus bhí sí ag iarraidh mé a chur in aithne do na haltraí, agus hello a rá le chuile dhuine ann, ag an am céanna. Nuair a shroich muid an áit, chuir sí mé in aithne do na hoibrithe ann, ar dtús, agus ansin shiúlamar isteach sa 'seomra suite' le go mbeadh sí in ann mé a chur in aithne do na clients, mar a thugtar orthu thall. 

Duine ar dhuine, le gliondar ina gcuid súl, d'éirigh na clients uilig le barróg a thabhairt do Chiara. Thug mé faoi deara go raibh ainm chuile dhuine acu fós ar eolas aici, cé nach féidir liom a bheith cinnte go raibh cuimhne acusan uilig ar ainm mo dheirféar. Sin néaltrú. Sciobann sé cuimhní. Bhí go leor 'I miss you so much' le cloisteáil uathu, mar sin fhéin.  

Bhí bean amháin, bean bheag le meangadh áthais ar a béal, ina seasamh go foighneach, ag fanacht lena deis barróg a thabhairt do Chiara. Nuair a fuair sí a deis bharróige, rug sí greim ar lámha Chiara, bhreathnaigh uirthi le lúcháir, agus dúirt,

'I can't remember who you are, but I know I love you.'

An lorg nach maireann beo beathach sa chuimhne, maireann sé sa chroí. D'fhág Ciara lorg. Chuir mo chuid smaointe é sin i gcuimhne dom. Bhí a fhios ag mo chroí é, cheana féin. 

Lá Fhéile Vailintín

Dán beag daoibh, ar maidin, a léitheoirí. Bainigí sult as an bhféile!

Mo Ghrá,

is tú mo dhán,

an lán i mo stad, 

an tsábháil i mo shlad,

an cara i mo chúirt, 

an sólás i mo bhuairt, 

 

an dian i mo chúram, 

an lia i mo thuairim,

an laghad i mo lucht,

an saibhreas i mo bhocht,

an preabadh i m'ucht, 

an maisiúchán ar mo nocht,

sin tusa, mo ghrá. 

Blagmhíreanna eile faoin bhféile le léamh anseo. 

An dán ón leabhar Mise Áine; An Bhean Istigh (Cló Iar Chonnacht (2017)).

Lá an Altaithe

Tá a fhios agam nach ionann an bhliain seo agus blianta eile. Tá a fhios agam nach mbeidh daoine in ann a theacht le chéile mar is iondúil leo, ar an lá-mór-le-rá seo, thall ná abhus. Mar sin féin, díreoidh mé ar mo bheannachtaí.

Cibé áit ina mbeidh sibh, nó cibé bealach a bheas agaibh an lá seo a cheiliúradh, bainigí sult as, agus fanaigí slán sábháilte, a léitheoirí. Sin mo bheannacht. 

Inniu, tá cruinniú Zoom eagraithe ar mo mhuintir féin. Beidh sé deireanach anseo, luath go leor thall, ó thaobh ama de, ach, mar sin féin, beidh na teaghlaigh uilig ag teacht le chéile, ar ball. 

Fiú más go fíorúil féin é, beidh muid ag ceiliúradh le chéile, díreach mar a rinneamar do lá breithe mo mháthar i mbliana. 

Is féidir leis An Covid go leor damáiste a dhéanamh, a léitheoirí, ach déanfar chuile iarracht gan ligean dó aon damáiste a dhéanamh don dlúthcheangal agus don dlúthghrá atá againn dár ndream féin. 

Níl aon víreas in ann grá a scriosadh. Bainigí taitneamh as an lá, a chairde.

Smaointe Ag Rith

Ní mar a chéile aon duine againn. 

Nuair a léim cuid de na tráchtanna a fheicim ar na meáin shóisialta, ar nós Facebook agus Twitter, mar shampla, cuireann sé iontas orm go bhfuil daoine ann a leagann méar ar mhéarchlár le trácht nó tuairim éigin a roinnt, go poiblí, amhail is nach dtuigeann siad, nó amhail is gur cuma leo, gur trácht poiblí atá ann.  

Léitear an trácht go forleathan, agus téann sé i bhfeidhm ar dhaoine, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile. Sin é an saol sna meáin shóisialta sin. Caithfear a bheith cúramach, cheapfainn. 

Tá chuile sheans ann nach gceapann na tráchtairí céanna go bhfuil drochmhúineadh ná drochmheas ag baint lena dtrácht, mar baineann a dtuairimí lena ndúchas féin, agus ní miste leo iad a roinnt, go fial fairsing, agus go poiblí, bíodh siad ceart nó mícheart. Ar an taobh eile den scéal, b'fhéidir gur 'meas' agus 'múineadh' atá i gceist ag an scríbhneoir lena thrácht, i ngan fhios don léitheoir. 

An fhadhb atá ann, ar an drochuair, ná gur féidir le trácht fánach míchúramach dochar a dhéanamh don duine atá goilliúnach, nó ag streachailt leis an saol, abair. Tá a ndúchas, agus a dtuairimí, féin ag na daoine goilliúnacha sin, dar ndóigh. Mar a scríobh mé, ag tús na blagmhíre, ní mar a chéile aon duine againn. 

Bíonn gach dearóil íogair, is dócha, nuair a bhriseann an dúchas trí shúile an tráchtaire. Cibé scéal é, bhí smaointe eile ag rith liom, inné, ó tharla mo mhacnamh á dhéanamh agam ar na meáin shóisialta sin. 

Ó thosaigh an coróinvíreas ar a thuras domhanda, tá na mílte is na mílte duine maraithe aige, agus tá an víreas lofa marfach sin fós ag taisteal ar fud an domhain, ag scriosadh roimhe; bailte, tíortha agus cine faoina scáil, faraor. 

Caithfidh muid a bheith cúramach, agus caithfear cloí leis na srianta a mholtar, sé sin, srian a chur le haon teagmháil shóisialta a chuirfeadh do bheatha, nó beatha aon duine eile, i mbaol. 

Sin tús agus deireadh an scéil. 

Lá Fhéile Vailintín

Ar fhaitíos go bhfuil cárta le scríobh agat fós, a léitheoir, agus gan tú róchinnte céard a d'fhéadfá scríobh, le do ghrá a chur in iúl do do ghrá geal, beidh tú in ann a theacht ar bhlagmhíreanna faoi théarmaí grá, ag Róislín, ar an Irish Language Blog, anseo. 

Idir an dá linn, más mian leat mo dhán féin ar an ábhar a léamh, ceann a scríobh mé do, ahem, m'fhear aclaí féin, An Garraíodóir (fear atá díreach théis 'Happy V-Day from a secret admirer' a sheoladh chugam...i bhfoirm téacs...ón bhfón póca s'aige), seo chugat é (an dán, chan An Garraíodóir), agus tá súil agam go mbeidh lá álainn lán le grá agat, bíodh grá geal agat nó ná bíodh.

Mo Ghrá...

is tú mo dhán,

an lán i mo stad,
an tsábháil i mo shlad,

an cara i mo chúirt,
an sólás i mo bhuairt,

an dian i mo chúram,
an lia i mo thuairim,

an laghad i mo locht,
an saibhreas i mo bhocht,

an preabadh i m'ucht,
an maisiúchán ar mo nocht,

Sin tusa...mo ghrá. 

Seo chugaibh bláthanna uaimse, ar maidin, a léitheoirí. Bainigí sult as an lá, le grá.

Grá agus Vótáil

Goilleann sé orm nach mbeidh mé in ann vóta a chaitheamh san olltoghchán ar an 8 Feabhra, (an chéad uair riamh, go bhfios dom, nár chaith mé vóta sa tír seo, ó thosaigh mé ag vótáil, os cionn dhá scór bliain ó shin) ach tá socruithe eile déanta agam, don dáta sin, i bhfad ó shin, agus níl aon bhealach as agam, faraor. 

Ní bheidh mé, beag ná mór, gar do m'ionad vótála, ar an lá, agus sin sin.

'Ach, a Áine...' cloisim uaibh...'cén bhaint atá ag vótáil le grá?'

Bhuel, casadh bean orm, ar maidin, agus bhí sí ag insint dom faoina garmhac, leaidín atá timpeall is cúig bliana d'aois, go bhfios dom. Aréir, agus í ag léamh scéilín-am-luí leis, chuir sí an cheist air,

'What do you love?'

'I love being loved.' an freagra a fuair sí uaidh.

Tharla sé go raibh roinnt scéalta, ar líne, léite agam féin, roimh mo chomhrá léi, agus rith sé liom go bhfuil bá agus grá don chine daonna ag laghdú, shílfeá. 

Tá cineáltas ár gcine, dár gcine féin agus do chiníocha ciaptha an domhain, ag dul i léig, agus ag imeacht le sruth éigin nach réitíonn le sruth grámhar smaointe an linbh. 

Ní leanbh mise, agus níl mé soineanta, ach an oiread, ach, mar sin féin, dá mbeinn in ann vóta a chaitheamh, bheinn ag iarraidh daoine a roghnú a thuigeann go bhfuil gá le bá, agus go bhfuil gá le roghanna stuama - féach, ach go háirithe, uimhir 10, anseo.  

Níl duine ar bith, thall ná abhus, nach bhfuil 'love being loved' tuillte acu.

Lá Fhéile Vailintín

Tá a fhios agam go bhfuilim mall ag teacht chugaibh le mo bheannacht, inniu, a léitheoirí, ach tá súil agam go raibh lá álainn agaibh, agus go mbeidh oíche, ahem, chroíúil ghrámhar agaibh, anocht. Mar a scríobh Míshásta ar a bhlag féin, tráth den saol, go raibh saigheada Chúipid 'ag eitilt cruinn díreach in bhur dtreo,' más é sin bhur mian, agus bhur gcreideamh.

Tá tuilleadh le léamh thall ar bhlag Róislín maidir le Feabhra na bhFéilte agus na bhFeiseanna anseo, agus tuilleadh uaithi maidir le téarmaí, i nGaeilge, a bhaineann le grá, anseo. 

Le cothrom na Féinne a thabhairt do na fir, seo blagmhír a scríobh Scott de Buitléir ar an ábhar, don ardán ar líne, Meon Eile, roinnt blianta ó shin; blagmhír eile ó Aonghus Ó hAlmhain anseo; agus bhlagmhír eile ó Dennis King, maidir leis an gcroí atá bunoscionn, anseo.  

Deora

Tá a thuairim féin ag gach aon neach, go háirithe maidir le cúrsaí creidimh. Dúirt fear ar m'aithne liom, le déanaí, agus cúrsaí creidimh faoi chaibidil againn, 

'There are too many loopholes. Nobody has ever come back to confirm or deny, so religions have it all sewn up, really.'

Go deimhin, sin scéal eile, nach mbaineann, go hiomlán, leis an mblagmhír seo. Is fút féin atá sé, a léitheoir, an gcreideann tú gur fabhalscéalta nó fíorscéalta, cumtha nó inchreidte, atá sna leabhair éagsúla. 

Baineann an bhlagmhír seo le ráiteas a chuala mé ón altóir, tráth dá raibh. Dar leis an sagart, d'fhéadfá crá croí agus brón a aithint, ar an bpointe, mar go mbíonn an duine atá cráite ag sileadh na ndeor, go fras. 

'Hmmmm....' arsa mé féin liom féin, ag an am. 

Is iomaí rud a bhainfeadh deora as duine...gáire, grá, pian, páis, frustrachas, feall, fearg, éad, áthas...ach ní hé sin le rá go mbainfeadh na mothúcháin sin deora as chuile dhuine, ceapaim, fiú agus duine cráite/croí briste/croite/trí chéile. 

Nuair a bhaintear an mothú as duine, is minic go bhfágtar gan mhothú é. Mas amhlaidh atá, ní hé sin le rá nach bhfuil an duine bocht sin briste brónach agus brúite, ach tá a dheora i ngéibheann in áit atá chomh domhain sin ina chrá, nach féidir iad a scaoileadh. 

                                    *****************
Frásaí a bhaineann le deora le feiceáil anseo, anseo agus anseo, agus seanfhocal daoibh, ón leabhar Seanfhocla Chonnacht, le léamh, thíos, 

Is goirt iad na deora, na deora a shiltear, ach is goirte go mór iad na deora nach siltear. (Brón)

Smaointe ag Rith

'Life is too short to wake up with regrets. So love the people who treat you right and forget about the ones who don't.'

Is ar Twitter a bhí mé ar maidin, nuair a chonaic mé an t-athfhriotal thuas, athfhriotal a tháinig ó @WomenOfHistory, via @Tuigim. Táim den bharúil gur ó fhear a tháinig an t-athfhriotal, ar dtús, ach sin scéal eile, nach mbaineann leis an scéal seo. Ceapaim. 

Pé scéal é, chuir an t-athfhriotal sin athfhriotal eile i gcuimhne domsa, ceann a chuala mé ó bhean chliste roinnt blianta ó shin, ceann a chum sí óna dúchas féin, agus í ag labhairt liom, le nádúr carad agus comhairleora, 

Ná glan ach tóin an té a ghlanfadh do thóin duit. 

Chinn mé an t-athfhriotal a roinnt ar mo chuntas féin thall ar Twitter agus, dá thoradh sin, thosaigh trácht nó dhó idir mé fhéin agus @uathachas agus @aonghusoha. Is féidir libh, más mian libh, na tráchtanna sin a léamh anseo. 

Ar aon nós, thosaigh mo smaointe ag rith, siar ar bhóithrín na smaointe. Roinnt blianta ó shin, roinn mé athfhriotal na mná cliste le cara eile liom, agus an bhfuil a fhios agaibh céard a dúirt sí liom,

'Honestly, Áine, I don't think I could personally wipe your ass if it needed wiping... but I wouldn't leave you in that state - I'd pay somebody to do it!'

Agus, tuigim a cás...ina bealach féin, ní fhágfadh sí cara san fhaopach, agus sin, ahem, bun agus barr an scéil agus na fealsúnachta. I bhfocail an fhir chliste a chum an leagan nua dom ar maidin, 

Ní grá go glanadh tóna.

Mar sin, is fearr comhluadar a choinneáil leis na daoine a 'who treat you right' agus 'forget about the ones who don't' is dócha. Lón machnaimh daoibh, ar maidin, a chairde. 

Cá bhfuil An Grá?

B’fhéidir go bhfaighidh sibh an freagra anseo, a léitheoirí.

Ach, más rud go bhfuil freagra agat féin, nó go bhfuil dán agat -  ach é i’d smaointe féin, ag fanacht le saoirse, abair - agus más rud gur mhaith leat an smaoineamh sin a roinnt le daoine, b’fhéidir gurbh fhiú duit breathnú ar an gcomórtas seo, The Irish Poem Is...'

Bheinn féin den tuairim go mbeadh mo cheannsa i nGaeilge, ach sin mise. Tuilleadh dánta, agus físeanna, ón Poetry Project iontach, le feiceáil anseo. 

Lá Fhéile Vailintín

Ó tharla gurb é inniu an lá atá inniu ann, a léitheoir, chinn mé go dtabharfainn bláthanna duit:

Bain sult as an lá, agus, mar aon le chuile lá eile beo, tá súil agam go bhfuil grá agat le roinnt le duine éigin, agus grá aige/aici/acusan le roinnt leat féin.

Tháinig mé ar sheacláid na suirí sin thuas i siopa áitiúil inné, agus cheannaigh mé ceann acu don Gharraíodóir – tá faobhar ar a fhiacla chun na milseán, an dtuigeann sibh. Sea, tá sweet tooth aige, agus ní féidir dearmad a dhéanamh ar fhear an tí ar an lá-seo-mór-le-rá-i-saol-na-mban, más fíor.

Tuilleadh eolais faoi sheacláidí baile as Inis Eoghain le léamh anseo, agus tuilleadh faoi Feabhra na bhFéilte ‘s na bhFeiseanna le léamh ó Róislín anseo. Giota ó Scott le léamh thall ar Meon Eile, freisin.  

GSOH agus Nós

Tharla sé go raibh mé ag léamh an ailt seo le hEimear Ní Bhraonáin an lá cheana. Chuaigh sí ‘online to look for love,’ an dtuigeann sibh, agus roinn sí cuid de na torthaí linn, maidir leis na freagraí éagsúla aite a fuair sí ar ais ó na fir éagsúla aite, ón tseirbhís geandála idirlín lenar chlár sí. 

Mura bhfuil am agat an t-alt a léamh, ní gá a rá ach gurb é bun agus barr a scéil ná go ndúirt sí, i ndeireadh na scríbe, ‘give me some real-life romance any day.’ Cén fáth?

Bhuel, is léir nár thuig sí go raibh rudaí nár chóir, b'fhéidir, a chur ar do phróifíl, nithe fearacht ‘up for the craic’ mar shampla, mar gur ionann ‘up for the craic’ i gcaint na seirbhísí ar leith sin, dar léi, agus i ngan fhios di,  ná ‘Girl wants to have no-strings-attached sex.’

Anois, ar fhaitíos go mbeadh sé le rá agaibh, a léitheoirí, nach gcoinnímse sibhse ar an eolas faoi na nithe tábhachta seo, seo chugaibh an t-eolas a ba chóir a bheith agaibh, más rud go bhfuil fonn ar aon duine agaibh an trá fholamh ar leith seo a fhreastal: 

an chaoi le bréagadóir idirlín a aithint le léamh anseo, agus an fíórmhíniú taobh thiar de na frásaí próifíle éagsúla le fáil anseo. 

Mo chuimhne, cé nach bhfaca mé leagan Gaeilge de GSOH ar liosta Eoin P. Ó Murchú, léigh mé a liosta suimiúil de ‘Giorrúcháin na Gaeilge’ in eagrán mhí Iúil den iris Nós, in alt leis dar teideal ‘Caint na nDaoine Abú.’ Má tá aon mholadh sa bhreis agaibh dó, maidir le giorrúcháin Gaeilge nua dá liosta, is féidir iad a roinnt leis ag eolas@nosmag.com nó ar Twitter le @murchadhmor.

Is maith liom go bhfuil Nós, an ‘Iris Ghaeilge don Nua-Aois’ ar ais ar an bhfód arís. Taitníonn an leagan amach nua den iris go mór liom, agus guím gach rath ar an eagarthóir, Tomaí ÓConghaile, agus ar a rannhpháirtithe.

Is féidir an t-eagrán is déanaí a léamh, nó fiú síntiús a ghlacadh leo dá mba mhian leat, anseo.

Lá na nAithreacha

Mar a scríobh mé cheana, níl m’athair féin, ná athair an Gharraíodóra, beo níos mó, ach bíonn an bheirt acu inár gcuimhne go minic; go háirithe ar Lá na nAithreacha.

Ar maidin, labhair mé féin agus é féin faoin mbeirt acu, agus is aoibhinn linn na smaointe fúthu a roinneamar lena chéile.

Cibé áit ina bhfuil sibh inniu, a léitheoirí, tá súil agam go mbeidh smaointe aoibhne agaibh le roinnt, agus le cruthú.  

Bainigí sult as an Lá.  

Smaointe Ag Rith

‘tis better to have to have loved and lost, than never to have loved at all.’

Tharla sé gur léigh mé na línte sin thuas, ó Tennyson, arú inné, agus chuaigh mé ar mo mharana ar an ábhar iontu.

Meas tú, arsa mé féin liom féin, cé acu is fearr – an croí nárbh eol dó grá riamh, nó an croí atá cráite?

Tar éis an tsaoil, ní mhothófá uait an grá nach raibh ‘riamh’ agat, shílfeá, ach bheadh an croí cráite an-chrua ar dhuine, nach mbeadh?

Focail Liom Focail Leat

Tharla sé go raibh mé ag léamh bhlagmhíreanna mo chomhbhlagálaithe ar maidin agus thug mé suntas don nath caidhp-báis ar bhlag Sheáin, agus don fhocal gráscar ar bhlag An Scolaire Scartha.

Rith sé liom gur dóigh gur ón nath caidhp-báis a tháinig an focal Béarla kibosh. Tá a thuairimí féin á roinnt ag Michael Quinion ar World Wide Words faoin leagan Béarla sin, mar atá ar Wikipedia, áit ina bhfuil sé ar an ‘List of English words of Irish origin’ acu,

‘…Other sources, suggest that it may be from the Irish an chaip bháis meaning "the cap of death" (a reference to the "black cap" worn by a judge passing sentence of capital punishment...)…’

Cé nach bhfuil a fhios agam an bhfuil baint ar bith aige leis an scéal, is fiú breathnú ar an bhfocal caí ar eDil, ó tharla gur tháinig mé air, mar fhocal, agus mé ag útamáil thart ar thóir na bhfocal cie báis, atá luaite san alt sin ar World Wide Words.

Níl mórán le rá agam faoin bhfocal gráscar ach gur thug mé faoi deara gur fheil an dá fhocal ann, grá+scar, d’fhocal ag a bhfuil an leagan Béarla disorderly mob, ó tharla, dar liom féin, go mbeadh an grá scartha go maith óna leithéid de mob!

 

Grá -v- Drúis

Tharla sé go raibh mé ag éisteacht le Allan Pease ag labhairt le Kathryn Thomas ar an John Murray Show Dé Máirt seo caite (15.00-30.00), agus bhí go leor nithe suimiúla á rá aige. Seo thíos, más buan mo thuiscint, an méid a dúirt sé faoin difríocht atá ann idir na mothúcháin sin, drúis agus grá.  

Abair, mar shampla, nach bhfuil ach bliain iomlán, nó níos lú, caite agat le do pháirtí fós, tá seans ann go m’fhéidir nach bhfuil tú ‘craiceáilte i ngrá’ leis nó léi ar chor ar bith; nach bhfuil ann ach go bhfuil an hormón ceimiceach - an hormón sin a mheall sibh i dtreo a chéile an chéad uair, agus a mhaireann dhá mhí dhéag, nó mar sin - tá seans ann go bhfuil an hormón sin fós ag feidhmiú ar d’inchinn, agus go bhféadfá dúiseacht maidin éigin, le geit, agus gan tú i ngrá in aon chor le do pháirtí!

Go sábháiltear sinn, a léitheoirí, ach níor mhaith liom go dtarlódh a leithéid d’aon duine agaibhse, go gcuirfeadh sibh bliain iomlán amú go drúisiúil, mar nár thuig sibh an difríocht idir ghrá agus drúis, abair, mar sin táim ag dul ag roinnt libhse an moladh a roinn Allan Pease ar an raidió, le go mbeidh a fhios agaibh, roimh ré, an dóigh le páirtí feiliúnach fadtéarmach a roghnú, más fíor...

...déan liosta de na tréithe fisiciúla sin ba mhaith leat a fheiceáil i do pháirtí, mar shampla, dath gruaige, airde, dath súile srl., is dócha, agus, ansin, déan liosta de na bunluachanna a thaitneodh leat i do pháirtí. 

Le do liosta scríofa agat, imigh leat agus déan do ghnóthaí laethúla, mar is iondúil leat, agus, lá breá éigin, gan súil ar bith agat leis, tá seans ann go dtabharfaidh tú do pháirtí feiliúnach faoi deara, áit éigin. 

Tá sé chomh simplí sin, a chairde. Ceapaim. 

Uirlisí Usáideacha?

Tá Sinéad O’Connor i Lios Dúin Bhearna i láthair na huaire. Tá sí ar thóir fir ann, más buan mo chuimhne ón agallamh a rinne sí ar an Late Late Show, le déanaí. (1:36:40)    

Ar aon nós, léigh mé a halt, faoina cuairt ar Lios Dúin Bhearna, san Sunday Independent inné, alt ina scríobh sí ‘I think I will call off the manhunt and instead update my vibrator collection.’ Níl a fhios agam cén Ghaeilge atá ar ‘vibrator’, a léitheoirí, ach roghnaigh mé an focal creathaire, bíodh mé ceart nó mícheart.

Rith an smaoineamh liom go bhfuil an saol ag athrú; go raibh am ann nuair nach labhródh fear ná bean, go poiblí pé scéal é, ar a leithéid de rud agus creathaire; nó, go deimhin, go mbeadh an uirlis sin luaite, beag ná mór, le Lios Dúin Bhearna. Ach, ansin chuimhnigh mé ar scéal a chuala mé, níl sé i bhfad ó shin, agus, más fíor an méid a dúradh liom, chuirfeadh sé iontas ort na nithe a d’fheicfeá i mála mná i Lios Dúin Bhearna.

De réir mar a chuala mé, bhí am ann, siar sna seascaidí, agus bhíodh na mná ag teacht as Meiriceá go Lios Dúin Bhearna ar thóir fear; iad gléasta go hálainn, lena ngruaig bouffant, agus lena málaí láimhe, lán smididh agus sprae gruaige. Ach, dar le cara liom, bhí bean amháin, agus bhí níos mó ná smideadh agus sprae ina mála aici.

Dar le mo chara-inste-scéil, bhí sí sa seomra leithris i halla damhsa i Lios Dúin Bhearna, oíche amháin thiar sna seascaidí, nuair a shiúil bean de na Meiriceánaigh thuasluaite isteach. Thosaigh sí ag athsmideadh, os comhair an scátháin ann, taobh le mo chara. Cé nach raibh aithne dá laghad acu ar a chéile, thosaigh comhrá eatarthu.

Agus iad ag caint faoi chraic na féile, chuaigh an Meiriceánach ar thóir a sprae gruaige ina mála, agus céard a chonaic mo chara istigh ina mála, ach gunna. Gunna beag, a léitheoirí, ach gunna mar sin féin. Ar ndóigh, mar a thuigfeá, baineadh geit nach beag as mo chara, agus lig sí béic bheag aisti, ar fheiceáil an gunna di. Níor chuir a geit ná a béicín isteach ná amach ar an Meiriceánach, bean a dúirt go neamhbhalbh,

‘You never know when you might need it.’

Láithreacht

Is cuma cá dtéim sa teach, bíonn Sióg le mo thaobh.

Chuile mhaidin, bíonn sé do mo leanúint timpeall an tí. Nuair a shocraím ar láthair scríbhneoireachta, socraíonn sé le mo thaobh, cibé áit ina mbím féin i mo shuí, an dtuigeann sibh.

Go hiondúil.

Maidir Déardaoin seo caite, bhí mé i mo shuí ag an mbord sa chistin, ag scríobh liom ar an ríomhaire glúine, agus d’airigh mé a láithreacht. Mar sin féin, ní raibh mé in ann é a fheiceáil ar aon chathaoir taobh liom, ná ar aon cheann de na mataí urláir.

Fós, d’airigh mé a láithreacht.

Thosaigh mé ag breathnú thart orm, go bhfeicfinn cá raibh sé. Is ansin a baineadh geit asam.  Gan súil ar bith agam leis, chonaic mé súil amháin ag cúlchoimhéad orm ón halla.

Sióg sa teach, gan dabht!

Féile ina Chroí, Mise ag Guí.

Tá Mark Boylan 13 bliana d’aois, agus chuir sé féile i mo chroí féin, ar maidin, am a chuala mé é ag labhairt ar The John Murray Show.

Scríobh sé a amhrán ‘The Festival’ ina sheomra leapa cúpla seachtain ó shin. Is amhrán é a d’eascair as an ngrá atá aige do chapaill, ach ní hé sin amháin a tharraing m’aird ina threo ar maidin, ach focail dhóchasacha an leaid é féin, agus é ag labhairt faoin ngrá sin.

Mo ghuí ar maidin? Go raibh todhchaí na tíre i lámha a leithéidí Mark, agus go raibh a spiorad dóchasach beo folláin in aireacha nua na tíre seo. Éistigí le focail an amhráin, agus tuigfidh sibh mo ghuí, a léitheoirí.

Más mian libh cuidiú leis an gcarthanacht 'the Injured Jockeys fund', mar ba mhian le Mark, is féidir é sin a dhéanamh anseo. Is féidir an t-amhrán a íoslódáil anseo.

Cumarsáid an Ghrá

Tá a fhios agam go bhfuil Lá San Vailintín thart, a léitheoirí, ach ní fhéadfainn gan na ‘chat up lines’ seo a leanas a roinnt libh, ó tharla gur léigh mé iad in Foinse an lae inniu.

Tá siad le fáil istigh san Forlíonadh Speisialta atá acu do Sheachtain na Gaeilge, an dtuigeann sibh, iad mar chuid de na noda éagsúla atá acu, faoin teideal ‘Conas cumarsáid a dhéanamh trí Ghaeilge bhunúsach.’

Seo chugaibh iad:

‘Gabh mo leithscéal. Is gadaí mé agus tá mé anseo chun do chroí a ghoid!’

‘Dá mbeinn in ann an aibítear a atheagrú, chuirfinn U agus I le chéile.’

‘Nílim ach tar éis bogadh anseo. An féidir na treoracha a fháil chuig do theach?’

‘An eachtrán a bhí i d’athair mar níl aon duine eile cosúil leat ar domhan.’

Do bharúil? An n-oibreodh na ‘chat up lines’ sin, meas tú? Nó, an bhfuil ceann níos fearr agat féin?