Sióg ar an tSeilf

Nuair a bhí mise ag fás aníos, insíodh scéalta dúinn faoi shióga; sióga le sciatháin a raibh cónaí orthu ag bun an gharraí, b’fhéidir, nó na ceanna sin a bheadh ag fanacht leat sa dorchadas le greim a fháil ort agus tú leat fhéin sa leaba. Ní raibh sciatháin luaite leis na sióga faoin leaba, más buan mo chuimhne, ná leis na sióga a bheadh ag fanacht ort dá mbeifeá ag siúl abhaile leat fhéin ó theach do chomharsan deireanach san oíche. Aisteach go leor, ní fhaca mé fhéin sióg riamh, cé go dúradh liom go raibh siad ann; caithfear na daoine fásta a chreidiúint, cé nach bhfuil a fhios agam ó thalamh an domhain cén fáth ar inis siad a leithéid de scéalta do pháistí beaga soineanta cosúil liom fhéin.

Cibé scéal é, is léir gur cuireadh smacht de shaghas éigin ar na sióga scanrúla thar na blianta, mar tá siad feabhsaithe go mór anois, feictear dom. Ní raibh a fhios agam fhéin tada faoi na sióga athnuaite atá tagtha ar an bhfód le roinnt blianta anuas, go dtí gur inis mo gharpháistí dom faoin tSióg ag an tSeilf atá acu fhéin sa mbaile. Buddy a thugann siad air, dúradh liom, agus bogann sé ó áit go háit sa teach s’acu i rith na hoíche, i ngan fhios don teaghlach. Nuair a éiríonn na páistí agus a dtuismitheoirí ar maidin, feiceann siad an suíomh nua atá bainte amach ag Buddy, go hiondúil áit éigin thíos staighre. Is féidir leis a bheith dána, muise. Maidin amháin, tháinig siad air agus a chloigeann sáite aige sa gcrúiscín siúcra. Maidin eile, bhí praiseach déanta aige den pháipéar leithris agus é fhéin ina shuí i lár na praisí!

Bhuel, níl a fhios agam an é go bhfuil gréasán rúnda faoi thalamh de shaghas éigin ag na sióga ach théis dúinn scéal Bhuddy a chloisteáil, an mhaidin dár gcionn céard a bhí romham fhéin agus roimh fhear an tí seo sa seomra suite ach dhá shióg! Bhí ceann acu cromtha faoin gcrann Nollag, agus bhí an diabhailín eile ina shuí suas ar an réinfhia ar an matal, amhail is go raibh sé ag marcaíocht ar an réinfhia bocht ar feadh na hoíche! Ó shin i leith, chuile mhaidin a éiríonn muid, bíonn na sióga sin sa seomra suite nó sa gcisteanach, agus diabhlaíocht de shaghas éigin ar siúl acu. 

Níl a dhath a fhéadfas muid a dhéanamh faoi ach fanacht go dtí go dtiocfaidh fear na féasóige fada báine lena bhronntanais a fhágáil faoin gcrann, oíche Nollag. Imíonn na sióga ina dhiaidh sin, is cosúil, agus ní fhilleann siad go dtí an chéad Nollaig eile. Sin a dúradh linn, pé scéal é, agus tá a fhios a’inn uilig go gcaithfidh na daoine fásta amhrasacha na páistí beaga soineanta a chreidiúint.

********************************

Foilsíodh leagan den scéal seo sa Donegal News an tseachtain seo, san fhorlíonadh Súil Thart. Is é Séan Mór Ó Daimhín eagarthóir an fhorlíonaidh. 

Is féidir cuid de na hailt eile a scríobh mé a léamh anseo. 

Is féidir m'alt faoi Nósanna na Nollag a léamh anseo. 

Bainígí sult as na laethanta saoire, a léitheoirí. 

Nósanna Na Nollag

Nuair a chloisim daoine ag rá ‘is fuath liom an Nollaig’ ní thugaim aird dá laghad orthu; ní mar gheall gur bhain siad úsáid as an bhfocal sin ‘fuath’ (focal nár thaitin le m’athair), ach mar gheall gurbh aoibhinn le m’athair an t-am seo den bhliain, agus d’fhág sé an grá sin mar oidhreacht agamsa.    

Ón lá a thagadh m’athair abhaile leis an gcrann Nollag, bhíodh sceitimíní orainne, a sheachtar clainne. Le seachtain roimhe, bhíodh m’athair ag déanamh scéal mór den chrann – meas tú cén áit a gcuirfidh muid é i mbliana?... meas tú an bhfaighidh muid crann mór nó crann beag?... meas tú an mbacfaidh muid le crann ar chor ar bith?

Ar ndóigh, chaitheadh sé an cheist dheireanach sin isteach le bheith ag spochadh asainn, le muid a ghríosú chun cainte faoin Nollaig. D’éirigh leis! Chaithfeadh muid lá i ndiaidh lae ag dul anonn is anall eadrainn fhéin, ag tomhas méid an chrainn, ag labhairt faoi cá gcuireadh muid é ach, go háirithe, ag labhairt le m’athair faoi na bronntanais a raibh súil againn a fheiceáil faoin gcrann. Nach é m’athair a bhí cliste!?

Tá an Nollaig anseo. Tá an crann, an mainséar, na soilse, an cuileann agus na coinnle sna háiteanna céanna, arís i mbliana; agus bhí siad uilig curtha suas agam ar an gcéad lá de Mhí na Nollag. Tá daoine ann nach dtosaíonn ar a leithéidí go dtí an tseachtain roimh Lá Nollag, agus tuigim é sin ach, i mo chloigeannse, tá fáth go dtugtar Mí na Nollag uirthi; tosaíonn an Nollaig ag tús na míosa sin, agus críochnaíonn sí ag deireadh na míosa.

Tá nósanna Nollag agam i mo theach fhéin nach mbíodh againn sa mbaile, fadó. Mar shampla, nuair a bhíonn na maisiúcháin uilig crochta ar an gcrann againn, is í an duine is sine den chlann a chuireann an t-aingeal ar bharr an chrainn. Faraor, níor tharla sé sin i mbliana, mar bhí mo chailín álainn thar lear, lena clann fhéin. Ach, maidin lá Nollag, fuair mé téacs uaithi le pictiúr dá mac, mo gharmhac, ag cur réalta ar bharr an chrainn s’acu fhéin.

Le blianta fada anuas, ar an lá deireanach de Mhí na Nollag agus an teach á réiteach agam don bhliain nua, bailím na cártaí a fuair mé don Nollaig, agus cuirim i mbosca san áiléir iad. An bhliain dár gcionn, ar an gcéad lá de Mhí na Nollag, tógaim an bosca sin anuas ón áiléir, súim síos ag an mbord sa gcistineach, agus léim na cártaí sin, arís.

Nuair a thagaim ar chárta a tháinig ó dhuine éigin a fuair bás idir an dá Nollaig, cuirim an cárta sin ar leataobh, agus coinním é. Le himeacht na mblianta, tá líon na gcártaí ag méadú, faraor, ach chuile Nollaig, cuirim na cártaí sin ar bharr an mhatail sa seomra suite. Ó am go chéile, i rith Mhí na Nollag, léim na cártaí ar an matal. Breathnaím ar an mbeannacht a scríobhadh, agus leagaim póg le mo mhéar ar an ainm sínithe. Ar an gcaoi sin, airím liom iad. Bíonn siad i mo chuideachta, agus i mo chuimhne.

Ag an am seo den bhliain, ná bac le fuath. Tarraing do chuid cuimhní áille timpeall ort fhéin. Cas na carúil Nollag a d’fhoghlaim tú i d’óige. Ardaigh do ghlór agus coinnigh do mhisneach. ‘Sí an Nollaig í! Bí ag ceiliúradh!

****************

Foilsíodh leagan den scéal seo sa Donegal News ag tús na míosa seo san fhorlíonadh Gaeilge, Súil Thart, forlíonadh ar a bhfuil Seán Mór Ó Daimhín ina eagarthóir. 

Craoladh leagan den scéal ar Raidió na Life ag 10:00 r.n. Lá Nollag, agus beidh sé cloisteáil ar Soundcloud Raidió na Life, chomh maith. Fearghal Saxe a chuir an clár in eagar. 

Féile na Nollag

Maidin amárach, Déardaoin, ar an gclár Iris Aniar ar Raidió na Gaeltachta, seolfar leagan nua den amhrán, Féile na Nollag, amhrán a chum mise do chomórtas a reáchtáladh i 2013, amhrán a bhuaigh an comórtas, agus amhrán a chas Clann Uí Mhaoileáin ag Ceolchoirm Ros na Rún an Nollaig sin. 

Bhí mé ag labhairt le Gráinne Ní Fhatharta faoin amhrán, Féile na Nollag, an mhí seo caite. Chinneamar go mbeadh sé go deas leagan eile den amhrán a thaifeadadh, le hairgead a bhailiú do charthanais áitiúla. Nuair a labhair muid le Máire Bríd Ní Chualáin, láithreoir an chláir Iris Aniar, faoin togra, bhí sí breá sásta cúnamh a thabhairt dúinn. 

Ar an gclár, amárach, clár speisialta a bhíonn acu ar an 8 Nollaig chuile bhliain ar Iris Aniar, beidh páistí ó scoil náisiúnta éigin ón gceantar sa stiúideo, lasfar na soilse ar an gcrann Nollag, agus seans go dtiocfaidh Santaí isteach le focal nó dhó a rá!

Beidh Máire Bríd ag labhairt liom fhéin agus le Gráinne, freisin. Mar a rinne Gráinne, anuraidh, leis an amhrán Santaí S'Againne, beidh páistí ag tacú léi sa churfá ar an amhrán, ach is iad na daltaí ón rang sean-nóis a mhúineann sí, Rang Sean-nóis Ealaín na Gaeltachta Chois Fharraige, a bheas ag gabháil fhoinn léi, an geábh seo. Is é Ray Diamond a roghnaigh na huirlisí ceoil, agus a rinne an taifeadadh a bheas le cloisteáil amárach. 

Mo bhuíochas le Ray agus le Gráinne as an eagar atá curtha acu ar an leagan nua seo. Agus, mo bhuíochas ó chroí le Máire Bríd agus le Raidió na Gaeltachta as an deis seo an t-amhrán a sheoladh, in am don Nollaig, ar mhaithe le hairgead a bhailiú do charthanais éagsúla. Iarrtar oraibh, a chairde, más mian libh, cúpla pingin a thabhairt do charthanas éigin má éiríonn libh an t-amhrán a chloisteáil am ar bith. 

Aon phingin a shaothraíonn Féile na Nollag an mhí seo, agus a shaothraigh Santaí S'Againne, anuraidh, beidh sé ag dul chuig an gcarthanas DVR i nGaillimh. Is ar scáth a chéile a mhairfimid. 

Barróga na Nollag

Níl duine ná deoraí ina suí sa teach seo, fós, ach mé fhéin. Is gearr uaim an trup, an torann, an callán. Táim ag súil go mór leis.

I mbliana, beidh na garpháistí uilig anseo, agus níl aon bhronntanas ar domhan níos deise ná barróg ghrámhar pháiste. Cheil an coróinvíreas na barróga sin, le fada, ach tá an féinleithlisiú riachtanach déanta, agus tá na barróga ag teacht go fial flaithiúil le cúpla lá anuas. 

Ag an am seo den bhliain, ach go háirithe, tagann na daoine seo chun cuimhne. Smaoiním oraibhse, a léitheoirí, agus ar na daoine seo. Seolaim barróga fíorúla. 

Nollaig shona, a chairde. 

                                           ****************************

Maidir le barróga, beidh saothar uaim le cloisteáil ar Raidió na Life ag 11:00 i.n. inniu, ar an gclár, Cuimhní na Nollag. Beidh giotaí eile ar an gclár ó Réaltán Ní Leannáin, Síle Ní Ghallchóir, Alison Martin, Ciarán Ó Maitiú, Máire Dinny Wren, Darren Ó Riagaín, agus beidh ceol le cloisteáil ó Aoibheann Devlin, Aran Corcoran, Gluas & Traic.

Saintí S'Againne

Bhí a fhios agam go raibh Daidí na Nollag trína chéile, an dtuigeann sibh. 

Bhí sé cloiste agam, ó fhear an tí, go raibh teachtaireacht curtha suas ag Saintí, ar an gcóras Northern Pulse, ag impí ar ghardaí na tíre súil a choinneáil amach do ghadaithe, mar, bíodh sé fíor nó ná bíodh, bhí sé den bharúil, b'fhéidir, go raibh duine éigin ag goid litreacha na bpáistí, ó tharla nach raibh sé ag fáil an oiread sin litreacha uatha, i mbliana. 

Rud éigin mar sin a chuala mé, d'fhéadfadh sé...

Pé scéal é, rinne mé an cás a fhiosrú, agus fuair mé amach go raibh páistí, fud fad an domhain, imníoch faoin Nollaig seo, seachas aon Nollaig eile. Bhí siad ag iarraidh bheith cúramach. Ní raibh a fhios acu an mbeadh sé sábháilte i mbliana, an dtuigeann sibh.

Bhuel, labhair mé le Gráinne Álainn Ní Fhátharta, chomh luath agus a thuig mé go bhféadfadh muid, b'fhéidir, cúnamh a thabhairt do Shaintí, agus thosaigh muid ag cur plean gnímh le chéile. 

Tá an jab déanta!

Maidin amárach, ar an gclár Iris Aniar, ar Raidió na Gaeltachta, seolfar an t-amhrán nua, Saintí S'Againne; amhrán a chum mise, amhrán a chuir Gráinne in eagar agus, le cúnamh ó dhaltaí  i nGaelscoil Riada, tá an t-amhrán (cosúil le Saintí agus a chairrín) réidh le dhul.

Más mian libh an t-amhrán, mise, Gráinne, agus dalta nó dhó ón nGaelscoil a chloisteáil ag labhairt faoin bhfeachtas fíorthábhachtach seo, mholfainn daoibh éisteacht leis an gclár, ar maidin. 

Clár speisialta don Nollaig, agus do pháistí, a bheas ann. Cloisfidh muid buaiteoir an chomórtais filíochta ag aithris an dán a bhua, casfaidh an file óg sin ar na soilse ar chrann Nollag an raidió, agus beidh Daidí na Nollag é féin ar an gclár! 

 Bhfuil do liosta-sa réidh, tá Saintí faoi réir... 

Beannachtaí

Oíche Nollag a thagann siad ar cuairt, go hiondúil, na daoine óga sin a rugadh agus a tógadh timpeall an ama chéanna le mo chlann féin. Is cairde lenár bpáistí iad, cairde a chaith go leor ama ag teacht agus ag imeacht ó theach s'againne, thar na blianta.  

Tháinig siad, arís, i mbliana. Iadsan agus a bpáistí. Bhí gliondar agus gleo ann, beatha agus beannú. Óladh tae agus caife, itheadh brioscaí agus milseáin, insíodh go leor scéalta. Rinneadh go leor gáire. 

D'éist mé leo. Cúpla uair an chloig a d'fhan siad. D'imigh an gleo leo. D'fhan an gliondar i mo chroí. 

Beannachtaí na féile oraibh go léir, a chairde. 

Santaí ag Ceann Scríbe!

Ó tharla mé féin agus An Garraíodóir den bharúil go mbíonn Santaí an-ghnóthach ar fad, agus ó tharla nach raibh gá le cuireadh a thabhairt dó ó bhogamar isteach sa teach seo, níor thaobhaigh sé an teach seo fós.

Ach, beidh sé ag teacht i mbliana! 

Bhuel, ahem, ní fhaca mé a liosta, ach bhíomar an-mhaith, creidim.

http://tuismitheoiri.ie/ 

Le scéal gearr a dhéanamh níos faide, thosaigh mé féin agus é féin, cúpla lá ó shin, ag déanamh réidh don oíche mhór. 

https://wowwee.ie/  

 https://nioclas.ie/ 

https://www.dunnesstores.com/ 

Tá soilse agus maisiúcháin ar fud an tí, crann Nollag nó dhó nó trí (cé gur scríobhamar, sa litir chuig Santaí, gurb é an crann sa seomra suite an príomhchrann, ar fhaitíos go mbeadh aon dul amú ar an bhfear bocht, agus é faoi thionchar an óil bhrú ama Oíche Nollag), agus ní dhearnamar dearmad de na traidisiúin eile, ach an oiread. 

Is dócha go ndeachaigh muid, ahem, rúinín thar fóir, mar níl aon seomra sa teach nach bhfuil maisithe, agus, ní dóigh liom go bhfuil stáisiún spáis sa spéir nach mbeadh in ann an teach seo a aimsiú (gan trácht ar Shantaí!) mar go bhfuil an oiread sin soilse crochta aige féin, taobh amuigh.  

''Have we overdone it a bit, I wonder?''

...arsa mé féin leis féin, inné. Ní ceist a bhí ann, i ndáiríre, a léitheoirí, ach, ahem, barúil, b'fhéidir. Bhreathnaígh fear deisbhéalach an tí seo díreach idir an dá shúil orm, agus dúirt, 

''Sure, aren't we martyrs to The Claus!''

Tuigeann Santaí ár gcás. Táim ag súil go mór lena chuairt. 

Bronntanas Uait?

Mura bhfuil bronntanais na Nollag ceannaithe agat fós, a léitheoir, is féidir leat súil a chaitheamh ar mo bhlagmhíreanna anseo, míreanna a scríobh mé an t-am seo anuraidh, agus arú anuraidh, faoi tháirgí atá ar fáil i nGaeilge. 

I mbliana, tá na cártaí thuas le fáil in Aldi, agus taobh amuigh de na siopaí atá luaite agam sna míreanna roimhe seo, tá a fhios agam go mbeidh cártai i nGaeilge le fáil ó Shiún Ní Dhuinn, go luath, agus táim ag súil go mór leo. 

Is féidir súil a chaitheamh ar chártaí le Catherine Dunne anseo.

Tháinig mé ar an tseacláid thuas in Heatons i Leitir Ceanainn, ach tháinig mé ar an suíomh gréasáin seo le Bumble Bee Creations ina dhiaidh sin, agus is cosúil gur féidir leat seacláidí agus táirgí eile 'pearsanta' a fháil, más mian leat, ach d'ordú bheith leo roimh na dátaí seo.

Fuair mé an phlaic thuas déanta anseo i mBun Cranncha; leaids óga ón idirbhliain i Scoil Mhuire, atá á ndéanamh, Chonaic mé a dtáirgí ag Margadh na Nollag an tseachtain seo caite, agus bhí m'ordú pearsanta leo, ar an bpointe. Is féidir dul i dteagmháil leo ag @LaserItYourDesign ar Facebook, más mian leat plaic a ordú in am don Nollaig. 

Tá Sí Anseo!

Coinneal na hAidbhinte 

An chéad lá de mhí na Nollag. 

I gCuimhne

Níl a fhios agam cén uair a thosaigh mé ar an nós ach, le blianta fada anois, tá sé de nós agam, roimh an Nollaig, dul trí na cártaí Nollag ón mbliain roimhe, agus más rud go bhfuair mé cárta ó aon duine a fuair bás idir an dá linn, coinním an cárta sin.

Chuile Nollaig, cuirim na cártaí uilig atá bailithe agam ar an matal sa seomra suite, i gcuimhne ar na daoine sin. Ar an gcaoi sin, airím liom iad nó, ar a laghad, tagann siad chun cuimhne, nuair a léim na beannachtaí a sheol siad chugam.

Faraor, tá líon na gcártaí sin ag méadú, bliain i ndiaidh bliana.

Nós eile atá agam, ná na cártaí Nollag uilig ón mbliain seo caite a choinneáil san áiléir, i mbosca na gcártaí. Is bosca é ina mbíonn na cártaí thuasluaite, agus cártaí Nollag nua glan, cártaí nár úsáideadh riamh, chomh maith le liosta ainmneacha agus seoltaí na ndaoine a fhaigheann cártaí go rialta uaim, um Nollaig.

Aréir, bhí mé ag cartadh sa mbosca sin, agus tháinig mé ar sheanliosta, liosta a scríobhadh blianta fada ó shin; os cionn deich mbliana ó shin, ceapaim. Baineadh siar asam nuair a chonaic mé ainmneacha ar leith ar an liosta sin; ainmneacha daoine nach bhfuil linn a thuilleadh, faraor, daoine atá imithe ar shlí na fírinne, ó cuireadh an liosta sin le chéile.

Ar bhealach, bím uaigneach nuair a léim a leithéidí. Ar bhealach eile, tá a fhios agam go mbeidh deis agam a mbeannachtaí a léamh arís, i gcuimhne orthu, mar a déarfá. Nuair a bheas an seomra suite maisithe don Nollaig an mhí seo chugainn, beidh na cártaí agus a mbeannachtaí ar an matal.

Más féidir barróg a fháil ó bheannacht, rud a mhothaím, beidh barróga go leor á roinnt.

Oíche Chiúin

Scéal an mhainséir thuas le léamh anseo. 

Go raibh Nollaig mhór mhaith agaibh, a chairde. 

Tá Sí Anseo!

 

Coinneal na hAidbhinte 

An chéad lá de mhí na Nollag.

Bronntanas Uait?

Tá an Nollaig ag druidim linn, a léitheoirí, agus má tá bronntanais nó cártaí na Nollag le ceannacht agaibh fós, is féidir libh súil a chaitheamh ar mo bhlagmhíreanna ar an ábhar sin, ón mbliain seo caite anseo, agus ón mbliain roimhe sin anseo, más mian libh. 

Tá formhór na dtáirgí déanta in Éirinn, agus tá go leor acu le fáil i nGaeilge, nó le Gaeilge, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile. 

Mo chuimhne, sula ndéanfaidh mé dearmad orthu, agus ó tharla go bhfuil fear as Dún na nGall, Ian Harkin, bainteach leo, beidh an 'Irish-designed Lottie doll, with its more childlike features..' (tá na bábóga aoisiriúnach) le feiceáil ar an Late Late Toy Show, san oíche amárach, agus '...the Lottie Doll will be wearing a superhero outfit designed by a real-life child.' 

Ná fiafraigh díom cén sórt eile páiste a bheadh ann seachas ceann atá 'real life'... ní bhaineann sé sin leis an mblagmhír seo. Taitníonn na Lottie Dolls liom...tá teachtaireacht níos aoisoiriúnaí á tabhairt do pháistí ag an gcomhlacht, agus is maith liom é sin. 

I mbliana, nuair a bhí mé i Halla na Seastán ag Oireachtas na Samhna i mBaile Átha Cliath, chonaic mé táirgí a thaitin liom, agus b'fhéidir go mbeadh suim agaibh féin rud éigin mar iad a cheannacht, mar bhronntanas um Nollaig seo. 

Más cluichí don teaghlach atá uait, b'fhiú go mór duit súil a chaitheamh ar na táirgí Gaeilge atá ar shuíomh idirlín udar.ie. Tá Scrabble, Monopoly agus cluichí boird eile acu, iad uilig i nGaeilge, mar aon lena bpóstaeir agus leabhair do pháistí. 

Bhí neart smaointe do bhronntanais agus cártaí na Nollag le feiceáil ag seastán Gnó Mhaigh Eo, mar a bhí...

...éadaí do pháistí ó A Stóirín, agus tá siopa éadaí A Stór i gCaisleán an Bharraigh...tá cártaí i nGaeilge le fáil ó...

 Loopy Lou

Mindful Productivity

...nó is feidir leat cárta ar leith a fháil déanta, dá mba mhian leat, ach labhairt leis an ealaíontóir...

SaileenD.

Tá Eolaire Ghnó Mháigh Eo le léamh anseo, más mian libh súil a chaitheamh ar tháirgí/síopaí Gaelacha eile. 

Más t-léinte nó dlúthdhíoscaí atá uait...

cheannaigh mé na cinn thuas, ag an Oireachtas, ar mhaithe le Scoil Chaitlín Maude i dTamhlacht, ach is féidir t-léinte Gaeilge a fháil ó hairybaby.com, ó gaelshirt.spreadshirt.ie, ó t-leine.ie, ó spailpin.com, ó deirse.com, nó ón siopacultúr.com, mar shampla. 

Maidir le dlúthdhioscaí, tharla sé go raibh An Crann Óg ag seoladh an dlúthdhiosca nua s'acu. Fuaim An Chiúnais, ag an Oireachtas i mbliana, agus cheannaigh mé é. Tá Mairéad Ní Mhaonaigh ag casadh traic amháin leo ar an dlúthdhiosca nua, ach tá na daoine óga iad féin thar barr mar amhránaithe, chomh maith, mar a chloisfidh sibh anseo. 

Is féidir meascán de dhlúthdhioscaí (scéalta, ceol, seanfhocla, amhráin srl.) a fháil ar an idirlíon; Futa Fata, Muintearas, Cló Iar-Chonnacht, An Siopa Leabhar, Gael Linn, Doimnic, Fios Feasa, Spailpín, ach fios a bheith agat céard atá uait! 

Cadhnraí Cliste

Más rud go gceapann tú, a léitheoir, agus an ceannteideal thuas leite agat, go bhfuil baint ag an 'cliste' úd sa gceannteideal le clisteacht intinne, bhuel, níl..ar bhealach.  Ach, tá, ar bhealach eile. 

An cadhnra caite atá i gceist agam, sé sin le rá, an cadhnra atá i do charr agat. Más fíor an méid atá leite agam anseo, amárach Luan na gCadhnraí Cliste, nó Luan na gCadhnraí Caite, más fearr leat an leagan sin. 

Is cosúil, más fíor, nach mbaintear úsáid chomh rialta as an gcarr agus duine ar saoire thar an Nollaig, mar sin, teastaíonn cic sa tóin ón gcadhnra díomhaoin inniu, a léitheoir...sé sin le rá, moltar duit do charr a thabhairt ar spin beag 30 nóiméad, inniu, len é a luchtú, sa gcaoi nach mbeidh tú sáinnithe sa mbaile, amárach. 

Meas tú, arsa mé féin liom féin, ar maidin, an raibh na polaiteoirí chomh díomhaoin céanna, agus iad ar saoire na Nollag, nó an bhfuair siad féin cic sa tóin ó Lucinda Creighton inné. B'fhéidir nach bhfuil i gceist ach spin beag eile, meas tú?

Cibé scéal é, tá an rabhadh tugtha.  

Beannachtaí na Féile

Beannachtaí an tséasúir uaimse chugaibhse, a léitheoirí: go lige sibh i ndearmad buarthaí an tsaoil i rith na féile, a chairde; go ndéana sibh, agus go roinne sibh, cuimhní cinn agus craic le bhur muinitir agus le bhur gcairde; go raibh agaibh smaointe dearfacha amháin, agus go seachnaí sibh daoine diúltacha agus, ahem, póiteanna.

 Ceann Scríbe

Bainigí sult as!

Is fánach an áit...

...a bhfaighfeá soilse na Nollag, ach is istigh i siopa An Spailpín Fánach, ag Ceardlann an Spidéil, a cheannaigh mé soilse na Nollag do Cheann Scríbe. Tá siad éagsúil (na soilse!), agus is maith liom éagsúil.

Cheannaigh mé na cinn sin thuas roinnt blianta ó shin, agus thaitin siad chomh mór sin liom, gur chinn mé na cinn thíos a cheannach, i mbliana.

Nuair a cheannaítear iad, bíonn siad dúnta, mar atá siad thuas, ach....

...tagann siad faoi bhláth...

...nuair a spreaeáiltear iad le huisce.

Tá siad go hálainn, nuair a bhíonn siad tirim, agus lasta. 

Ar ndóigh, tá bronntanais agus cártaí na Nollag ar fáil i siopa An Spailpín Fánach, freisin, Is fiú dul i dteagmháil leo anseo, le fáil amach faoin réimse leathan soilse atá acu - tá siad galánta! Na soilse, agus an fhoireann ann.

Tá Sí Ag Teacht!

An Chéad Lá

Coinneal na hAidbhinte

Bronntanas Uait?

Mar a rinne mé anuraidh (féach anseo), tá roinnt smaointe le roinnt agam libh, maidir le bronntanais, nó cártaí i nGaeilge, a d'fhéadfadh sibh a cheannacht don Nollaig, a chairde. 

Tá na táirgí uilig déanta in Éirinn, chomh fada agus is eol dom, agus i gcásanna ar leith, is féidir libh leagan Gaeilge de bhur dteachtaireacht féin a fháil ar an táirge, más mian libh. 

Tá suíomh idirlín ag an iris Ireland's Own anois, agus is féidir leat síntiús a ghlacadh leo, más mian leat an iris a thabhairt mar bhronntanas leanúnach, mar a déarfá - 3 mhí, 6 mhí, bliain - nó, d'fhéadfá síntiús bliana a ghlacadh leis an iris Nós, nó leis an iris Comhar, nó leis An tUltach, ach íoc ar líne anseo. 

Is féidir An Fáinne agus táirgí eile a fháil ag siopa.gael-linn, earraí agus cártaí a fheiceáil ar shuíomh Siopa Cultúr, dearbhán a fháil ón Siopa Leabhar, cárta pearsantaithe a fháil ó Smaointe.com, nó féach ar shuíomh Cártaí Rúbaí, nó ar shuíomh An Siopa Gaeilge, nó ar shuíomh Siopa.ie le cártaí Nollag deasa a fheiceáil. 

Is maith liom féin duaisbhannaí a cheannacht mar bhronntanas d'ócáidí ar leith, agus is féidir 4 cinn acu a fháil ar €25, in Oifigí an Phoist ar fud na tíre, nó ar líne, mar a fheicfidh sibh anseo. 

Is aoibhinn liom siopaí ceardaíochta, agus tá ceann iontach i Leitir Ceanainn, an Letterkenny Crafts and Design Studio, áit ar cheannaigh mé bronntanas nó dhó i mbliana (féach bun an leathanaigh anseo); mar shampla, tá earraí Féiliceán Designs, agus Mullingar Pewter, agus Parkgate Crafts, agus Simon's Wood Craft, le fáil ann - tá bronntanais na Nollag sórtáilte a'm! 

Go deimhin, b'fhiú dul i dteagmháil le Kelly sa cheardlann, dá mba mhian leat táirge pearsantaithe i nGaeilge a fháil - nílim cinnte an bhfuil Gaeilge aici féin, ach tá sí iontach cuidiúil, agus beidh sí in ann táirgí, le Gaeilge scríofa orthu, a aimsiú nó a ordú duit, mar a rinne sí domsa.  

Ar ndóigh, ná déan dearmad ar fhoilsitheoirí na Gaeilge, Futa Fata, agus Cló Iar-Chonnacht, agus Gaelchultúr, agus Coiscéim, agus Litríocht, agus Cló Mhaigh Eo, agus An tSnáthaid Mhór, agus tuilleadh seachas iad le feiceáil anseo - leabhair agus dlúthdhíoscaí na Gaeilge - bronntanais dheasa, gan dabht. 

Níl ansin thuas uaim ach liosta gairid, a léitheoirí; na smaointe a rith liom inniu, agus an Nollaig ag druidim linn. 

Aithne agus Eolas

Is léir, domsa ar aon nós, go bhfuil eolas agus aithne mhaith ag mo dhream féin orm - tháinig na bronntanais seo a leanas ó chuid acu um Nollaig seo:

 Óltóir an Fhíona

Catghráthóir

Focalghráthóir

Lastóir Coinnle

Léitheoir na Leabhar

Doirteoir an Chaife

Tóraí...

...Chonamara. 

Seanfhocal nó dhó daoibh, a léitheoirí,  ón leabhar Seanfhocla Chonnacht, 

Aithnítear cara i gcruatan. (Cairdeas)

Má tá tú ar lorg carad gan locht, beidh tú gan charaid go deo. (Cairdeas)

Ní bhfuair an carrachán caraid ab fhearr ná a mháthair. (Clann)

Ar mo mheisce nó ar mo chéill,  d'aithneoinn mo dhuine féin. (Cairdeas)

Is fearr comharsa ná saibhreas. (Comharsa)

As a dtoradh a aithnítear na crainn. (Dúchas)

Beannacht

Beannachtaí na féile uaimse chugaibhse, a léitheoirí. 

Tá súil agam go gcaithfidh sibh bhur gcuid ama le cuideachta shultmhar, agus go mbeidh craic agus cairdeas romhaibh, cibé áit ina mbeidh sibh an Nollaig seo. Cúpla smaoineamh daoibh, as m'amhrán, Féile na Nollag, 

Guímid don pháiste a rugadh,
's don leanbh nár tháinig go fóill,
's dár bpáistí a d'fhág sinn róluath,
ina gcuimhne ardóimid ár nglór.

Do dhaoine atá ar an ngannchuid,
ag fulaingt, faoi chéasadh, i bpáis,
seolfaimid cúnamh is beidh muid
'cur síolta ár ngrá dhóibh ag fás.

Níl muide 'nár mbreitheamh ar éinne,
is cuma cén creideamh ná claon,
go maire ár gcineáltas daonna,
mar a bhíonn sé an t-am seo den bhliain. 

Bainigí sult as na laethanta saoire, a chairde. Beidh mé ar ais libh ar ball beag.