Neadió Teilifís Áine

Fadhb nó dhó sa nead, i mbliana, feictear dom, a léitheoirí. Caith súil ar an bhfíseán, thuas, agus feicfidh sibhse na nithe a fheicimse.

Tuilleadh ón Teachín Éan le feiceáil ar YouTube, anseo, agus le léamh ar an mblag seo, anseo. 

Neadió Teilifís Áine

Táim mall le mo scéalta faoin nead i mbliana, a léitheoirí, ó tharla mé as baile le beagnach trí seachtainí anuas, ach tá an scéal iomlán san fhíseán thuas anois, agus tá tús an scéil le léamh anseo. 

Más mall is mithid!

Neadió Teilifís Áine

Mar is eol do léitheoirí rialta mo bhlag, tá teachín éan againn, ar chúl an tí anseo i gCeann Scríbe - ceann le ceamara daite ann, anois. Teachín éan le ceamara dubh agus bán a bhíodh againn, roimhe seo, mar a fheicfidh sibh, anseo. 

Daoibhse nach bhfuil ar an eolas, agus mar eolas daoibh anois, tá an teachín éan ceangailte le teilifís na cistine againn, agus táim in ann súil a choinneáil ar gheáitsíocht agus ar shaothraíocht na n-éan, i ngan fhios dóibh. Is dócha go bhféadfá a rá gur, ahem, néaladóireacht ar neadaireacht atá ar bun agam. 

Pé scéal é, níor tháinig na meantáin ar ais chugainn, anuraidh, agus táim féin den bharúil gur tharla babhtáil na dtithe éan ag an am mícheart, agus go mb'fhéidir gur baineadh geit as an meantán gorm bocht - éan a bhí ag obair leis, le dúthracht, istigh sa seanteachín - nuair a chonaic sé, ar fhilleadh dó lá na babhtála, teachín éan nua thuas ar an gcrann, agus gan dé ná deatach ar bhunsopachán a neide! 

Bhuel, baineadh geit nach beag asam féin freisin, inné, nuair a chonaic mé an meantán gorm, thíos, agus é istigh sa teachín éan nua.

Iniúchadh de shaghas éigin atá ar bun aige, mar a rinne na héin uilig, le roinnt blianta anuas. Ní féidir a bheith cinnte an dtiocfaidh an t-éan seo ar ais, ach má thagann sé ar ais, agus páirtí leis aige, tá seans ann go dtógfaidh siad nead, agus ál, ann. Beidh le feiceáil.

Nach bhfuil na dathanna go hálainn! 

Neadió Teilifís Áine

Tá sé beagnach mí ó shin ó scríobh mé faoin dá theachín éan atá crochta againn ar na crainn ar chúl an tí anseo, ach, faraor géar, níor tharla mórán ó shin, mar a fheicfidh sibh ón dá ghrianghraf thíos, cinn a thóg mé inniu, 

 Teachín Éan Nua 

Seanteachín Éan 

Léigh mé anseo go bhfuil tús curtha ag meantáin ghorma le nead thall in Staffordshire, níl sé i bhfad ó shin, mar sin táim dóchasach, fós, go mbeidh éan nó dhó le feiceáil againn go luath. 

Bhuel, tá súil agam go mbeidh, pé scéal é, ach ní fhaca mé aon éan istigh i gceachtar den dá theachín le seachtain anuas...  

Neadió Teilifís Áine

Mar is eol daoibh ón mblagmhír seo, blagmhír a scríobhadh os cionn seachtain ó shin, chroch An Garraíodóir teachín éan nua, ceann le ceamara daite istigh ann. 

Dé Luain seo caite, tháinig meantán gorm isteach, agus chaith sé súil timpeall na háite...

...tháinig sé ar ais ar an gCéadaoin agus... 

...thug sé leis a pháirtí, an geábh seo. 

Ní fhaca mé ceachtar acu ó shin. Tá an teachín éan sin folamh fós, faraor, ach bhí an gheáitsíocht chéanna ar bun ag na meantáin anuraidh, mar a fheicfidh sibh anseo, mar sin tá neart ama fágtha acu le nead a thógáil fós, más mian leo.  

Chroch An Garraíodóir an seanteachín éan ar chrann eile, giota maith siar ón gceann nua, agus bhain sé dó an clúdach tosaigh, le spideoga a mhealladh. Ón méid atá léite agam anseo, is fearr le spideoga nead oscailte, an dtuigeann sibh. 

 

Tá an ceamara infridhearg istigh sa seanteachín éan i gcónaí, ach tá sé ceangailte le teilifís na hoifige anois, áit a mbeidh mé in ann súil a choinneáil ar an gcraic uilig. Mar atá le feiceáil thíos, níl, ahem, éin-ne sa nead go fóill. 

Go deimhin, ní dheachaigh aon éan i bhfoisceacht scread asail den seanteachín go dtí seo. Cén fáth? Níl leid dá laghad agam, a chairde, ach, tá foighid agam. Ceapaim. Beidh le feiceáil. 

Neadió Teilifís Áine

Mar is eol daoibhse a bhíonn ag sciorradh isteach chuig mo bhlag go rialta, bhí mé gnóthach anuraidh ag coinneáil súile ar na meantáin a bhí ag teacht agus ag imeacht ó mo theachín éan anseo i gCeann Scríbe. Is féidir na físeáin éagsúla a chuir mé le chéile anuraidh a fheiceáil ar YouTube anseo, más mian libh breathnú orthu. 

Mar a fheicfidh sibh, ó mo bhlagmhíreanna ar an ábhar, thosaigh na meantáin ag bualadh isteach chuig an teachín éan timpeall an ama seo anuraidh agus arú anuraidh, mar sin níor chuir sé ionadh ar bith orm meantán gorm a fheiceáil istigh sa teachín éan maidin inné, díreach sula ndeachaigh mé chuig na cainteanna ag Éigse Cholm Cille, i nDoire. 

Ar ndóigh, is ar an teilifís a bhí an radharc thuas le feiceáil agam, mar is iondúil, ó tharla an ceamara infridhearg atá istigh sa teachín éan ceangailte le teilifís na cistine. Bhain mé an-sult as mo bhricfeasta, ag breathnú ar an meantán gorm ag teacht agus ag imeacht le sopachán. 

Isteach liom chuig an Éigse, ach ar m'fhilleadh dom aréir, baineadh geit asam, nuair a chonaic mé an radharc seo thíos romhan ar scáileán na teilifíse sa chistin...

...mo mheantán gorm agus an sopachán uilig imithe! Cá ndeachaigh siad? Bhreathnaigh mé ar Shióg. Bhí an chuma air nach raibh baint ar bith ag an gcat bocht leis an scéal. Ansin, céard a chonaic mé, fágtha ar an urlár romham, ach bosca, agus é folamh!

Sea, a léitheoirí - tá teachín éan nua crochta ar chúl an tí anois, agus tá Sióg ag, ahem, coinneáil súile air. Bhí táirge an bhosca ar an mbord le coicís anuas, ag fanacht go bhfaigheadh sé aire agus ardú ón nGarraíodóir, rud a tharla inné, i ngan fhios dom, nuair a bhain An Garraíodóir anuas an sean teachín éan, agus chroch sé an ceann nua ina áit.  

Mo mheantáinín bocht. An dtiocfaidh sé ar ais? Níl a fhios agam, a léitheoirí, ach má thagann, beidh na grianghraif uaim daite an bhliain seo, ó tharla ceamara daite sa teachín nua, rud nach raibh sa seancheann. Beidh le feiceáil, a chairde na n-éan. 

Neadió Teilifís Áine

Is cosúil nach mbeidh in ál an mheantáin mhóir an geábh seo ach triúr, mar sin an méid uibheacha atá le feiceáil agam sa nead, le seachtain anuas.

De réir mar a léigh mé anseo ar Wikipedia, is iondúil go mbíonn idir 5 ubh agus 12 ubh in ál, ach má bhíonn iomaitheoirí go leor timpeall na háite, (agus bhí sé ina raic idir an meantán mór agus an meantán gorm, mar a chonaic sibh ar m'fhíseán anseo ar youtube, a léitheoirí) beidh líon na n-uibheacha níos lú.

Pé scéal é, bhí an chéad ubh aici ar an 4 Bealtaine, agus maireann an tréimhse ghoir idir 12 agus 15 lá, mar sin bheinn ag súil le héinín nó dhó, nó trí, a fheiceáil go luath.

Idir an dá linn, caithigí súil ar an bhfíseán is deireanaí uaim, anseo ar YouTube, agus feicfidh sibh go bhfuil a páirtí ag tabhairt aire mhaith don mheantán mór na laethanta seo. Ní fhágann sí an nead ach anois is arís, mar sin caithfidh sé féin cabhrú léi, mar a fheicfidh sibh.

Mo chuimhne, aiféala orm nach bhfuil ceamara na neide socraithe mar ba chóir, agus nach féidir gach rud a tharlaíonn istigh sa teachín éan a fheiceáil céad faoin gcéad, ach ní féidir linn a dhath a dhéanamh faoi an geábh seo, mar níor mhaith linn go ngoillfeadh ár n-útamáil ar na meantáin mhóra, agus ghoillfeadh, dá dtiocfadh muid in aice na neide in am seo an ghoir.  

Tuilleadh uaim arís, nuair a bheas tuilleadh le tuairisciú. 

Neadió Teilifís Áine

Éan scéal eile uaim, a chairde, le feiceáil anseo ar YouTube. 

Tá an meantán gorm bocht fós thart, ach is leis an meantán mór na huibheacha, gan dabht. 

Cé mhéad ubh atá sa nead anois? 

Breathnaigh ar an bhfíséan thuasluaite, agus feicfidh sibh, a léitheoirí. 

Neadió Teilifís Áine

Le lá nó dhó, tá ubh nó dhó le feiceáil sa nead, agus is féidir leat mo dhara fhíseán ar an ábhar a fheiceáil ar YouTube anseo. Ar ndóigh, ná bígí ag súil le físeán foirfe ón bhfoirfeach seo, ach táim ag foghlaim liom, de réir a chéile. 

Bhuel, tá réiteach faighte againn ar an mistéir, agus is í an meantán mór atá ina suí ar na huibheacha. Glacaim leis gur léi na huibheacha, ach ní mó ná sásta atá an meantán gorm leis an scéal. Chuile lá, tagann sé isteach sa nead, nuair a fhágann an meantán mór í, agus táim den bharúil go mbíonn sé ag iarraidh na huibheacha a bhriseadh, ach d'fhéadfainn bheith mícheart faoi sin. 

Inniu, chomh luath is a d'fhág an meantán mór an nead, tháinig an meantán gorm isteach sa teachín éan. D'fhan a pháirtí taobh amuigh ag an gcrann. Ansin, tháinig an meantán mór baineann ar ais, lena páirtí féin, agus bhí sé ina raic taobh amuigh ar an gcrann, leis na meantáin fhireanna in adharca a chéile. 

Ó shin i leith, agus anois díreach, tá an meantán mór istigh sa teachín éan. Meas tú an mbeidh ubh nó dhó eile againn ar ball beag?

Beidh le feiceáil...

Neadió Teilifís Áine

Ar maidin, tá ubh amháin sa nead...wúhú! Ach, cé leis í – an meantán gorm nó an meantán mór?

Le ceithre lá anuas, tá An Garraíodóir agus mé féin ag coinneáil súil ghéar ar an ngeáitsíocht idir an meantán gorm agus an meantán mór, agus chuirfeadh sé ionadh oraibh, a léitheoirí, na cineálacha rudaí atá le feiceáil againn.

Is é/í an meantán mór a chuir tús leis an nead ach is é/í an meantán gorm a thóg an nead, den chuid is mó (brú ar an bhfocal 'YouTube' sa bhlagmhír thíos, a chairde, agus feicfidh sibh é i mbun a chuid oibre.) 

Ach, cúpla lá ó shin, tar éis don mheantán gorm an nead a fhágáil, le cleití úra a fháil (bhí sí ag bailiú cleití ó mhaidin), bhog an meantán mór isteach sa teachín éan. Ar fhilleadh don mheantán gorm, (is dóigh liom gur ‘di’ a bhí ann) ní mó ná sásta a bhí sí an meantán mór a fheiceáil sa teachaín éan. Ní bhfuair an meantán gorm bocht aon fháilte mhór, agus ní ligfeadh an meantán mór ar ais isteach chuig an nead í.

Arú aréir, agus aréir, sí an meantán mór a bhí ina codladh ar an nead. Is dóigh liom, faoin am seo, gur ‘sí’ atá ann, agus gurb é an ‘sé’ atá taobh amuigh den teachín éan, ag bagairt a ghéaga ar an meantán gorm bocht.

Inné, bhí an meantán mór istigh ar an nead, an chuid is mó den am, ach bhí an meantán gorm ag teacht agus ag imeacht, chomh maith céanna, cé nár fhan sí istigh sa teachín éan, ach amháin gur chóirigh sí an nead beagán.

Só, cé leis an ubh thuas?

Bhuel, ar maidin, chonaic mé meantán mór ag breathnú ar an ubh, cé nár fhan sé/sí ann ach cúpla soicind. Ina dhiaidh sin, tháinig an meantán gorm isteach, agus bhreathnaigh sé/sí ar an ubh, cé nár fhan sé/sí ach cúpla soicind, ach an oiread. Ní fhaca mé aon éan ná aon ubh eile ó shin. 

Tuilleadh uaim ar ball beag, agus tá súil agam gur dea-scéal a bheidh ann. 

Neadió Teilifís Áine

Ó tharla go bhfuil ceamara infridhearg istigh sa teachín éan, agus go bhfuil an ceamara sin ceangailte againn le teilifís na cistine, agus go bhfuil mo cheamara féin dírithe ar an teilifís chéanna na laethanta seo, chinn mé go gcuirfinn mo chéad fhíseán ar YouTube, le go mbeadh deis agaibhse, a léitheoirí, an méid a fheicimse a fheiceáil. 

Bainigí sult as, a chairde!

Neadió Teilifís Áine

Bhí mé as baile le coicís anuas (bhí mé i mBostún agus i Niagara Falls - tuilleadh faoi sin amach anseo), ach táim ar ais i gCeann Scríbe ó inné, agus tá áthas orm a rá go bhfuil nead á tógáil sa teachín éan! 

Bhí An Garraíodóir do mo choinneáil ar an eolas faoi gheáitsíocht na n-éan, ó tharla eisean abhus nuair a bhí mise thall, agus chuir sé físeán nó dhó chugam, le go bhfeicfinn an meantán mór i mbun a chuid oibre, ag tógáil neide; ach, mar atá le feiceáil agaibh ó na grianghraif, is meantán gorm atá sa nead anois.

Go deimhin, tháinig an meantán mór ar ais inniu, agus thosaigh sé ag cóiriú neide, ansin d'imigh sé arís, agus tháinig an meantán gorm ar ais. Ní thuigim céard atá ar bun acu, nó cé acu a bheidh ann i ndeireadh na neide, agus is cuma liom, ar bhealach - tá nead sa teachín éan, agus táim ag súil go mór go mbeidh ubh nó dhó ann, freisin. Beidh le feiceáil, a chairde. 

Neadió Teilifís Áine

Mar a bhí le feiceáil ón mblagmhír a scríobh mé ar an 15ú Márta, bhí cuairteoirí go leor ag teacht chuig an teachín éan, ach ní raibh fonn ar aon éan acu nead a thógáil, ba chosúil. 

Ar m'fhilleadh dom go Ceann Scríbe aréir, tar éis dom bheith i gCeatharlach, agus ina dhiaidh sin i nGaillimh, chonaic mé an radharc sin thuas ar mo theilifís. Tá tús curtha le nead, shílfeá, a léitheoir. 

Thóg mé an grianghraf thuas roimh am lóin inniu, agus ní raibh aon athrú ar an scéal ó inné, ach thóg mé an grianghraf seo a leanas tar éis am lóin inniu...

...agus is léir go bhfuiil athrú tagtha ag an scéal ó tógadh an chéad ghrianghraf ar maidin - wúhúúúúú! - arsa mé féin liom féin. Ach, an meantán gorm nó meantán mór atá i mbun na hoibre, meas tú?

Bhuel, cibé éan atá ag obair go dian ó mhaidin, is meantán gorm a chonaic mé istigh sa teachín ní ba luaithe inniu, mar atá le feiceáil sa ghrianghraf thuas. 

Níl mórán oibre eile déanta ó shin, shílfeá, ón méid atá le feiceáil ón ngrianghraf sin thuas, ceann a thóg mé anois díreach. B'fhéidir go bhfuil an t-éan bocht tuirseach, théis a lá oibre. 

Tuilleadh ar an ábhar uaim amach anseo, agus tuilleadh tógála ón éan, tá súil agam. 

Neadió Teilifís Áine

Inné, tháinig meantán gorm chun tí...

Meas tú bhfuil éin-ne istigh?

Ní fheicim duine ná dreoilín ann...

...ná níl an cat féin le feiceáil in aon áit...

...ó,a dhiabhail! Cé hí sin thall?

Bhain mise agus mo cheamara geit as, is dócha, 'gus d'imigh sé leis; ach, díreach ina dhiaidh sin, tháinig an meantán mór, agus thosaigh sé ag, ahem, magadh faoin meantán gorm, ceapaim...

Meatachán buí thú, chan meantán gorm!

Ní fheicfidh sí mise taobh thiar den ghéag seo, muise...

Inniu, tháinig an meantán mór ar ais agus, cé go raibh sé gar do mo cheamara, ní raibh aon fhaitíos air, shíl mé...

Ní aithneoidh sí mé leis na spéaclaí gréine seo orm!

...ansin, anonn leis go dtí an teachín éan, agus bhreathnaigh sé isteach ann...

Nope, níl nead ar bith anseo fós.

...agus, ar ndóigh tá an ceart aige. Ah bhuel, beidh le feiceáil...

Neadió Teilifís Áine

Le feiceáil ansin thuas, tá grianghraf dár meantán gorm, ceann a tógadh ar an 7 Márta anuraidh, timpeall bliain ó shin. Bhí an teachín éan roghnaithe aici le nead a thógáil ann, agus bhí sí go díograiseach i mbun na hoibre sin, mar atá le feiceáil agaibh. 

Ansin thuas, tá grianghraf a thóg mé inné. Meantán mór a bhí istigh sa teachín, ach níl aon chuma ar an scéal go bhfuil aon chinneadh déanta aige, nó ag a pháirtí, go mbogfar isteach ann, fós. 

 Bíonn an meantán mór ag teacht...

 agus ag imeacht, go rialta...

mar aon leis an meantán gorm...

ach fanann na banéan taobh amuigh den teachín, feictear dom, an chluas bhodhar á tabhairt acu dá gcéilí, shílfeá...

cé go bhfuil cloigeann banéin le feiceáil, ag gobadh isteach sa teachín éan, ó am go chéile. Faraor, is cosúil nach bhfuil aon chinneadh déanta aici go dtí seo, mar tá an teachín éan fós folamh. 

Feicim na caróga i mbun a gcuid oibre, ag tógáil, nó ag troid faoi, neadacha sna crainnte taobh linn anseo... 

agus chonaic mé glasóg liath nó dhó in adharca a chéile ar maidin, mar sin is dóigh liom go bhfuil suirí fós á déanamh ag na héin. 

An mbeidh cónaitheoirí againn féin sa teachín éan i mbliana? Is deacair a rá, a léitheoirí. Ní thuigim nósanna ná nádúr an duine, gan trácht ar nósanna ná nádúr na n-éan! Beidh le feiceáil. Agus, tá mo cheamara réidh agam...

Neadió Teilifís Áine

Iompaigh thart, a stór, níl cat ar bith anseo!

Ó tharla gur thug mé faoi deara go bhfuil suirí na n-éan faoi lán tseoil na laethanta seo, thosaigh mé ag léamh na míreanna a scríobh mé anuraidh, go bhfeicfinn an bhfuil baol ar bith go bhfaighimid tionóntaí sa teachín éan i mbliana. 

 Och, níl sí istigh ann fós!

Feicim é féin ag teacht agus ag imeacht go rialta, agus bíonn sí féin in éineacht leis, ach ní dheachaigh sí isteach sa teachín fós, go bhfios dom.

 I ndáiríre, a chroí, tá an áit go hálainn!

Cé go mbíonn sé féin ag iarraidh í a mhealladh isteach sa teachín, go minic, fanann sí taobh amuigh, ar an gcrann, amhail is nach bhfuil suim dá laghad aici i nead a thógáil.

 Meas tú an bhfuil sé i ngrá liom...

Má tharlaíonn nithe mar a tharla siad anuraidh, is gearr go ndéarfaidh sí ‘ócé’ agus beidh sí le feiceáil i mbun a cuid oibre, ag tógáil neide, taobh istigh de choicís nó dhó.   

 Abair 'Cheese!'

B’fhéidir gur cúthail le ceamara atá sí, agus nach maith léi go bhfuilim ag coinneáil súile ar an gcraic uilig.  

♫♪♫ La la de dah, tá an radharc as seo go deas. ♪♫♪♪

Ar ndóigh, b'fhéidir nach bhfuil aon socrú déanta aici fós. Nó, b'fhéidir gur maith léi na héin a bheith ag sodar ina diaidh! Beidh le feiceáil. 

Crann na foighde an crann is airde, a chairde. 

Neadió Teilifís Áine

Neadaithe sna crainnte ar chúl an tí, anseo i gCeann Scríbe, tá ár dteachín éan. Mar a scríobh mé anuraidh, tá ceamara infridhearg istigh ann, agus tá an ceamara sin ceangailte againn le teilifís na cistine.

Sin thuas an radharc atá agam ón gcistin, agus mé ag breathnú amach ar an teachín éan.

Le lá nó dhó, tá meantán gorm ag teacht agus ag imeacht ón teachín, agus sin thuas é féin, díreach sula ndeachaigh sé isteach sa teachín éan, ar maidin. 

Sin thuas an radharc ón teilifís sa chistín. Tá sé istigh sa teachín éan anois. Díreach mar a tharla anuraidh, thosaigh sé ag breathnú timpeall na háite, agus ansin thosaigh sé ag breathnú amach trí dhoras an tí, amhail is go raibh sé ag fanacht le rud éigin...nó lena pháirtí, b'fhéidir, arsa mé féin liom féin. 

Agus, sin thuas í, agus í ina suí ar an gcrann taobh amuigh den teachín, gan an chuma ar an scéal go bhfuil aon deifir uirthi suíomh nua neide a fheiceáil ar chor ar bith! Ach, tá sé luath go leor fós, a léitheoirí, agus tá foighid agamsa. Seans go bhfuil an fhoighid chéanna ag éan an tí. Beidh le feiceáil...