Fírinne na Bliana Nua

Blianta ó shin, bhínn ag scríobh blagmhíreanna, anseo agus ansiúd, faoin bhfírinne. Is minic mé amhrasach faoin méid a léim ar na meáin shóisialta, an dtuigeann sibh. Ach, sin scéal eile.

Roinn blianta ó shin, tugadh an ornáid sin thuas dúinn, mar bhronntanas beag don Nollaig. Bhain an bronntanas gáirí asainn, mar thuig muid an teachtaireacht, go maith. Creid é nó ná creid, tá grá ollmhór ag an mbronntóir do thuismitheoirí an tí seo.

Pé scéal é, tá sí ar an matal againn, ó shin. An mhí seo caite, tháinig cuairteoir chun tí. Cuairteoir í a thagann go rialta, ach ba léir nach raibh an ornáid (nílim in ann theacht ar aon fhocal eile a d'fheilfeadh dá leithéid) tugtha faoi deara aici, roimhe. Thosaigh an cuairteoir ag stánadh ina treo. Sheas sí suas. Shiúil sí anonn chuig an matal, go mall réidh. Thiontaigh sí thart, go sciobtha, agus dúirt,

'Is that what I think it is?'

Anois, a léitheoirí, ní féidir liomsa, ná le haon duine agaibhse, shamhlóinn, fios a bheith againn cén 'thinking' atá ag dul ag aghaidh i gcloigeann aon duine eile, ach bhí mé den bharúil go raibh an teachtaireacht faighte aici. 

'Probably.' arsa mé fhéin. 

Ar aon nós, a léitheoirí, sí an teachtaireacht atá agam fhéin daoibh, inniu, agus an bhliain nua ar thóir rúin nó dhó uainn, ná bhur gcuid súile a choinneáil oscailte, an bréagríocht a thabhairt faoi deara, agus mura mbíonn an méid a thugann sibh faoi deara inchreidte nó inghlactha, tá mo chead agaibh an pictiúr seo thíos a roinnt. 

Deora

Tá a thuairim féin ag gach aon neach, go háirithe maidir le cúrsaí creidimh. Dúirt fear ar m'aithne liom, le déanaí, agus cúrsaí creidimh faoi chaibidil againn, 

'There are too many loopholes. Nobody has ever come back to confirm or deny, so religions have it all sewn up, really.'

Go deimhin, sin scéal eile, nach mbaineann, go hiomlán, leis an mblagmhír seo. Is fút féin atá sé, a léitheoir, an gcreideann tú gur fabhalscéalta nó fíorscéalta, cumtha nó inchreidte, atá sna leabhair éagsúla. 

Baineann an bhlagmhír seo le ráiteas a chuala mé ón altóir, tráth dá raibh. Dar leis an sagart, d'fhéadfá crá croí agus brón a aithint, ar an bpointe, mar go mbíonn an duine atá cráite ag sileadh na ndeor, go fras. 

'Hmmmm....' arsa mé féin liom féin, ag an am. 

Is iomaí rud a bhainfeadh deora as duine...gáire, grá, pian, páis, frustrachas, feall, fearg, éad, áthas...ach ní hé sin le rá go mbainfeadh na mothúcháin sin deora as chuile dhuine, ceapaim, fiú agus duine cráite/croí briste/croite/trí chéile. 

Nuair a bhaintear an mothú as duine, is minic go bhfágtar gan mhothú é. Mas amhlaidh atá, ní hé sin le rá nach bhfuil an duine bocht sin briste brónach agus brúite, ach tá a dheora i ngéibheann in áit atá chomh domhain sin ina chrá, nach féidir iad a scaoileadh. 

                                    *****************
Frásaí a bhaineann le deora le feiceáil anseo, anseo agus anseo, agus seanfhocal daoibh, ón leabhar Seanfhocla Chonnacht, le léamh, thíos, 

Is goirt iad na deora, na deora a shiltear, ach is goirte go mór iad na deora nach siltear. (Brón)

Straois na nGael

Léigh mé, le déanaí, a bhuí le Maitiú Ó Coimín, ar tuairisc.ie, go bhfuil straoiseoga nua ar an mbealach chugainn - cinn nach ionann iad agus na cinn atá ar mo mhéarchlársa, i láthair na huaire, pé scéal é.

Is cosúil go ndearnadh uasdátú ar chóras na straoiseog, anuraidh, i ngan fhios domsa, agus gur féidir, anois, an dath atá ar chraiceann na straoiseoige a athrú - más mian le duine a leithéid a dhéanamh, ar ndóigh. Is dea-scéal atá ann, i mo thuairim féin, mar táim tinn tuirseach den dath buí sin.

Agus, dea-scéal sa mhullach ar dhea-scéal eile, léim go bhfuil moltaí eile beartaithe ag Unicode. Dar leis an Fear Feasach Fiosúil (is fearr gan 'F'er a thabhairt air, mura miste libh) ina alt, beidh ‘rogha gnéis agus treorach’ againn, má éiríonn leis na moltaí nua-aimseartha atá ar na bacáin; uasdátú eile a bheas ann a ligfeadh do dhaoine dath na gruaige a athrú - ar an straoiseog, an dtuigeann sibh, chan oraibh féin. Uasdátú de shaghas eile a theastódh, cheapfainn, dá mba rud é go raibh tú ag iarraidh do chruth féin a athrú. Ach, sin scéal eile. 

Bhuel, is léir go bhfuil saol na straoiseog ag athrú, gan dabht ar bith. Ar maidin, céard a chonaic mé ar mo nuacht idirlín ach go bhfuil moltaí eile beartaithe a ligfeadh do dhaoine ‘a rogha teanga’ a chur in iúl ar a gcuid straoiseog. Creid é nó ná creid, nuair a bheas do ghruaigdhath, do chneasdhath, do thuarceathadath roghnaithe agat, is féidir leat do Ghaelachas a chur in iúl, ach síneadh fada a chur os cionn na straoiseoige.

Anois, sula dtosóidh sibh ag clamhsán, chuir mé ríomhphost mímhuiníneach chucu cheana féin, maidin inniu, maidir leis an gcosúlacht/éideimhne a bheadh ann idir an síneadh fada Gaelach agus, mar shampla, e-acute’eanna na dteangacha eile. 

Dar leo, ina bhfreagra amhrasach, beidh caipíní ar fáil do na dreamanna eile (beret ar an bhFrancach, mar shampla), ach is ag na Gaeil amháin a bheas an síneadh fada.  Ádh, agus síneadh fada, na nGael orainn…wúhúúúúúúú!

Má tá aon údar gearáin agaibh faoin gcraic seo uilig, éist liomsa, agus scríobhaigí féin chucu ag ansíneadhfadagaelach@amadáin.aibreáin.ie. 

Go n-éirí go gealt libh! 

Focail Féilire

Béalchrábhadh - réamhchlaonadh le naomhluan.

Hypocrisy - prejudice with a halo. 

Chuile sheans go bhfuil bhur leagan féin agaibh, a léitheoirí, ach sin thuas an leagan Gaeilge a rith liom féin, agus na focail á léamh agam, ar maidin. 

Ambrose Bierce a scríobh an leagan Béarla, más fíor, agus bhí neart le rá aige, más fíor an méid atá le léamh anseo.  

Is maith liom an t-athfhriotal seo uaidh...

'Sweater, n. garment worn by child when its mother is feeling chilly.'

...gan trácht ar an míniú a thugann sé dúinn ar...

'Cabbage, a familiar kitchen-garden vegetable about as large and wise as a man's head.'

Tá ábhar gáirí go leor sa saol, a léitheoirí...bainigí sult as! 

Tacaíocht do Rory McIlroy

Ag déanamh mo dhícheall, ahem, cúnamh a thabhairt do Rory McIlroy, ag Craobh na Máistrí, in Augusta, inniu. 

Go n-éirí go geal leis!

Soláthróir Nua do Ríomhphoist i nGaeilge!

Tá gmail.com ann, tá eircom.net ann, tá hotmail.com ann, agus tuilleadh nach iad, ach (agus is ‘ach’ mór é seo), cá mhéad soláthróir ríomhphost atá ann arbh í an Ghaeilge a gcéad teanga; nó, go deimhin, cá mhéad acu arbh í an Ghaeilge an t-aon teanga a cheadaítear i bhformhór na ríomhphost a seoltar leo? Diabhal ceann, cheapfainn féin.

Go dtí inniu.

Ar ball, i gClub na Gaeilge, seolfar ‘GaelMail,’ an soláthróir ríomhphost is suimiúla dá bhfaca mé le fada; ó thaobh na Gaeilge de, pé scéal é.

Admhaím go bhfuil sé crua orm an focal Béarla  sin ‘Mail’ a fheiceáil sa seoladh nua, ó tharla gur cur chun cinn na Gaeilge atá mar phríomhaidhm acu, ach, mar sin féin, is fiú go mór bogadh go dtí an soláthróir nua seo, ceapaim féin.

Beidh tú in ann do roghanna féin a shocrú sna hardsocruithe ar an suíomh nua, mar is iondúil le gach soláthróir, ach, idir an dá linn, tá réamhshocruithe suntasacha ar fáil, cinn a thabharfaidh tú faoi deara, chomh luath agus a thosaíonn tú ag scríobh do ríomhphost úr i.e. beidh na focail i nGaeilge le feiceáil i ndúch dubh, mar is iondúil, ach, má chuireann tú aon fhocal iasachta isteach san abairt, athraíonn dath an dúigh ar an bpointe…mar shampla, beidh dath dearg ar aon fhocal i mBéarla, agus, suimiúil go leor, tagann dath gorm ar aon fhocal a bhfuil cuma eascaine air.

Aisteach go leor, (nó áisiúil go leor, más fearr leat an cor cainte sin a úsáid) tagann dath buí ar aon fhocal cráifeach as a mbaintear úsáid, bíodh an ríomhphost úr ag teacht chugat, mar fhreagra ó do sheoladh nua le GaelMail, nó ag imeacht uait ón seoladh sin. Ar ndóigh, mar a scríobh mé thuas, is féidir leat do rogha féin de dhathanna a úsáid, ach na réamhshocruithe a athrú.

An aidhm atá leis an modh oibre seo, dar leo i nGaelMail, ná go mbeidh ‘an scríbhneoir in ann líon na bhfocal iasachta/cráifeach atá in úsáid acu a fheiceáil ar an bpointe’, rud a thabharfas deis don scríbhneoir leagan Gaeilge den fhocal a aimsiú, nó, bheadh súil acu, go dtabharfaidh an scríbhneoir faoi deara go bhfuil ‘barraíocht raiméise’ in úsáid acu, nuair a fheicfidh siad líon na bhfocal ‘gan ghá’ atá scríofa acu.

Seift mhaith, gan dabht, más amhlaidh do mhian.  Gach duine agus a dhóigh féin aige, dar ndóigh.

Le ceiliúradh a dhéanamh ar an suíomh nua s’acu, beidh comórtas filíochta acu, uair sa mbliain; comórtas a thabharfas deis duit dán comhaimseartha a scríobh, ar cibé ábhar is mian leat féin, ach é a bheith scríofa i gcorp do ríomhphoist úir, ó do sheoladh nua. Caithfear clárú leo, le do sheoladh úr a fháil, ar ndóigh…seift mhaith eile ansin, ceapaim.

Caithfidh dán na míosa seo a bheith seolta chucu, roimh dheireadh na míosa seo, chuig amadáin.aibreáin@gaelmail.gom. Ná déan dearmad na focail ‘Am a’Dáin’ a chlóscríobh ar líne an ábhair, le go n-aithneofar do dhán.

Go  n-éirí go gealt libh! 

Putóga Péacacha

Sular bhain mé greim ar chor ar bith as na putóga iontacha feoilséantacha sin thuas, ón De Mad Food Co., comhlacht atá lonnaithe anseo in Éirinn, i gCill Aichidh, Co.Uíbh Fhailí, bhí fonn orm an táirge a cheannach, mar gheall ar an gcaoi ar thug siad, ahem, treoracha don úsáideoir, ar an leathanach cúil, 

'Before you cook one of these fine puddings, it might be a good idea to remove all the packaging!'

Bhí treoir nó dhó eile ón gcomhlacht, ahem, craiceáilte ina dhiaidh sin, maidir leis an mbealach is fearr do dhuine na putóga a chócaráil, ansin bhí moladh eile uatha,

'T'wuld be great if you could finish off each wee pudding within 4 days of opening.'

Bhuel, arsa mé féin liom féin, má tá De Mad Food Co. in ann gáire a bhaint asam, b'fhéidir go mbeadh na putóga go maith freisin - agus bhí! 

Ní hamháin go bhfuil an táirge s'acu 'lovingly Produced in Ireland', ach tá na putóga an-bhlasta ar fad, rud a d'fheil domsa, mar fheoilséantóir; agus thaitin siad, go mór, leis na feoiliteoirí a d'ith bricfeasta liom, freisin.  

Sonraí teagmhála, agus liosta na siopaí inar féidir na putóga a cheannach, le fáil anseo. Íum íummmmm!

Cat Cosanta

Tá a fhios agam gur chuala sibh caint faoi mhadraí cosanta, ach bíodh a fhios agaibh go bhfuil cait iad féin sách cosantach, agus is féidir leo áit a chosaint leis an díth céille díograis chéanna is atá ag madra, mar atá le feiceáil ar an bhfíseán seo, mar shampla. 

Mar is eol daoibh, is maith liom cait, agus is minic iad luaite agam, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, i mo bhlagmhíreanna. Ar aon nós, gan súil ar bith agam leis an ábhar a bhí faoi chaibidil ar an gclár raidió s'aige inné, tharla sé gur chuala mé Moncrieffe ar Newstalk, áit a raibh sé ag labhairt le Pam Johnson-Bennet, saineolái ar iompraíocht an chait, faoi na 101 to cat behaviour and understanding it, mar a thuigtear iad, is dócha. 

Bhuel, tuigim go maith go bhfuil sibh ann, a léitheoirí, agus is cuma sa tsioc libh faoi chait, agus gurbh fhearr libh madraí, b'fhéidir. Tuigim é sin, mar is maith liom féin chuile ainmhí. Go deimhin, tá madraí againn féin anseo i gCeann Scríbe, ach is é an gáire a baineadh asam inné, chan ainmhithe, ábhar an bhlag seo, creid é ná creid. 

Bhí láithreoir an chláir, Seán Moncrieff, ag labhairt leis an saineolaí, Pam, agus seo mar a chuaigh an chuid sin den chomhrá a bhain gáire asam (04.16 anseo):

Seán:      '...would it be your suspicion that, really, dogs are kinda stupider than cats?'

Pam:      'Oh, absolutely not. No, and I could never get away with saying that because I have a dog  and, boy, I'd have to pay for that later...I think they are both the same.

Seán:      'Okay, but if your dog and your cat were playing chess, and we had to bet on who was going to win...come on, we'd both bet on the cat.

Pam:      'I'd bet on the cat in a lot of instances, but I tell you, if my dog and my cat are playing chess, I'm putting that on YouTube tomorrow...'

YouTube 2013

Ar fhaitíos nach bhfuil cuid acu seo feicthe agaibh cheana, a léitheoirí, seo chugaibh na deich bhfíseán atá ar bharr an 'bhreathnaigh-daoine-ar-an-bhfíseán-seo-arís-is-arís-eile' cairt ar YouTube, sé sin le rá, Rogha 10 na bhFíseán ó YouTube 2013.  

Más mian leat dul glan díreach chuig na físeáin sin is fearr a thaitin le lucht leanúna na hÉireann, isteach leat ar an nasc seo. Más gáire atá uait, féach ar uimhir 4, How Animals Eat Their Food, agus mura miste leat na focail mhóra sin, breathnaigh ar uimhir 2, Sminky Shorts: Elephant; nó caith súil ar Republic of Telly - You Know Your're Irish When...

Ar Shála na Provos

Seans gur chuala cuid agaibh go raibh fadhb leis an Provo seo, ach tá carr nua eile ar na bacáin agus beidh sé linn, gan mhoill. Beidh an carr nua, an Carra, á sheoladh go luath.

An rud is suntasaí faoin gcarr nua seo ná go bhfuil sé dírithe ar an nGaeilgeoir; nó, b’fhéidir gur cirte dom a rá go bhfuil an carr seo dírithe ar an duine sin atá, ar a laghad, in ann Gaeilge a thuiscint. Aon áit sa charr a mbeadh Béarla le feiceáil go hiondúil, is focal nó focail Ghaeilge a bheidh le feiceáil i.e. ‘ola’ in áit ‘oil’- ‘km/su’ in áit ‘km/h’ – ‘SRBH’ in áit ‘SERV’ agus ‘CCF’ in áit ‘ABS,’ mar shampla.

Tagann loingsat iontach leis an gcarr nua. Tráthúil go leor, ‘AnSeo’ an t-ainm atá ar an loingsat, agus tá aipeanna go leor istigh leis cheana féin. Ceann a thaitníonn go mór liom féin ná an ceann a thugann deis duit an chanúint is fearr leat féin a roghnú, le go mbeidh tú in ann na treoracha a chloisteáil i nGaeilge, ar ndóigh, ach go mbeidh tú in ann iad a chloisteáil sa chanúint sin is fearr leat féin; agus is féidir leat glór mná nó glór fir a roghnú le bheith do threorú.

An mbeadh fear ar bith sásta glór mná a chloisteáil dá threorú? Ceist mhaith! Ach, bheadh an rogha sin aige, pé scéal é, agus is maith ann an comhionannas; rud a thuigeann déantóirí an chairr seo go maith, is cosúil.  

Tá triomadóir gruaige ionsuite ar an deais, agus chomh luath is a stopann an carr ag soilsí tráchta, mar shampla, tagann scáthán amach, go huathoibríoch, as an roth stiúrtha, díreach ar aghaidh an tiománaí. Ag an am ceannann céanna, osclaíonn drár beag amach ó lár an rotha stiúrtha, áit ar féidir le tiománaí a chuid/cuid smidigh, nó a chíor ghruaige, a fhágáil, le go mbeadh fáil aige/aici orthu, in am an riachtanais.

Ar ndóigh, tá sibh ann a déarfadh go bhfuil an carr seo dírithe ar mhná, ach go háirithe – agus ar lucht labhartha na Gaeilge - ach táim féin den bharúil go bhfeilfeadh an carr seo d’amadán ar bith, is cuma cén teanga a labhraíonn an t-amadán sin. 

Áine Ársa

Fadó, fadó, fadó, nuair a bhí mise i m’ógbhean, ahem, ghnéasinsúlach chanliathach, níor chuir m’aois isteach ná amach orm, beag ná mór.

Go deimhin, ní bhuaireann m’aois mo chloigeann na laethanta seo ach an oiread, ach, mar sin féin, bhain sé geit asam, ar maidin, nuair a léigh mé gur gearr uaim an tseanaois - i gceann cúpla mí, mar a tharlaíonn sé, a léitheoirí - más fíor an méid a léigh mé anseo.

Sea, is gearr go mbeidh sé 55 bliain ó rugadh mé agus, más fíor an méid a cheapann daoine sa suirbhé sin thuas, tá cath na haoise caillte agam. Sea, táim ársa ainriochtach, ceann creathach, cnagtha leis an aois, ag titim as mo chéile; cnoc na haoise dreaptha agam, agus mé ar mo bhealach anuas, le luas.

Aiféala orm nár chuir mé sibh ar an eolas faoin méid sin ní ba luaithe, a léitheoirí, ach, bhuel, níor rith sé liom, an dtuigeann sibh, mar nach raibh a fhios agam gur amhlaidh atáim.

Ó tharla mé róthugtha don Gharraíodóir le bheith i mo Chougar, gabhaigí mo leithscéal, a chairde, ach caithfidh mé imeacht anois, agus zimmer frame a cheannacht dom féin. 

Beidh mé ar ais libh gan mhoill de réir a chéile…

Gradam agus Gáire

Thug mé cluas éisteachta d’Eibhlín Ní Chonghaile ar an gclár Iris Aniar Dé Luain seo caite, agus nach orm a bhí an t-ádh gur thug, go deimhin.

Mo chuimhne, sula dtosóidh mé ar rámhaille na maidine, ní chuireann sé iontas ar bith orm go bhfuil ainmniúchán faighte ag an mbean uasal sin do Láithreoir Raidió na Bliana, ag Féile na Meán Ceilteach, agus tá súil agam go n-éireoidh go geal léi, agus le chuile dhuine/chlár eile ó Raidió na Gaeltachta agus TG4, atá ainmnithe ar an ngearrliosta.

Mo chuimhne eile, feicim an clár teilifíse Ó Tholg go Tolg ar an ngearrliosta (le Bláthnaid agus Laura an geábh seo) rud nach gcuireann iontas ar bith ar an scríbhneoir seo, mar is eol daoibh, ón méid a scríobh mé faoi Áine Goggins agus faoin gclár sin cheana.  

Ar aon nós, ar ais linn chuig fáth eile na blagmhíre seo, gáire. Sea, a léitheoirí, d'ardaigh mo chroí agus mo mheanma maidin Dé Luain seo caite nuair a chuala mé an clár Iris Aniar le Éibhlín álainn, agus más rud go bhfuil drochspion ort ar maidin, nó ar aon lá eile, isteach leat chuig na podchraoltaí anseo, éist, ag 1.03.20 nóiméad, le clár an Luain, 18 Feabhra 2013, go gcloise sibh Seán Bán Breathnach agus Bernie Ní Fhlatharta, agus an chraic uilig a bhí acu ag an rang Ióga Gáire i nGaillimh. 

Is fearrde iógáire ná íogaire - seanfhocal nua?

Mura bhfuil do chantal curtha díot agat fós, a léitheoir, fan leis an bpodchraoladh sin thuas agus éist, ag 47.00 nóiméad, leis an gcolún rialta ó Mháirtín Jaimsie - scoth fir le scoth na Gaeilge aige, agus is fiú éisteacht le chuile fhocal uaidh, i mo thuairim féin. 

Nár laga a gCé iad na daoine sin a bhaineann gáire as daoine eile!  

Comhfhoclacht Chapallach

Seans go bhfuil sibh ar an eolas faoin bhfadhb seo, agus nach giotaí den bhó amháin atá le fáil i, ahem, láir bhurgar mairteola.

Sea, tá giotaí den chapall bhocht istigh sa bhurgar leis an mbó bhocht, is cosúil – sórt coppáil on go bhfuil capall ann, shílfeá.

Each, ní fiú bheith ag gearrán, mar ní fúinne atá sé srian a chur leis an bhfadhb, ach tá sé faoin rialtas an each gan adhastar a aimsiú.  Beidh obair na gcapall le déanamh acu anois, seachas bheith ag spochadh leo, le bheith cinnte nach dtarlóidh an lúb ar láir arís.

Sea, ní fiú dúinn bheith ag naggáil, a léitheoirí, ná ní fiú dul ar stailc ocrais mar gheall ar an gcraic uilig; caithfear an diallait a chur ar an each cóir, an dtuigeann sibh, agus níl an rás sin rite fós. 

Más mian libh, is féidir libh comhfhoclacht chapallach an Bhéarla, a bhí ar Twitter le déanaí, a léamh anseo. 

Bartonese, s'il vous please!

Feicim go bhfuil Aonghus ag scríobh faoi bhás teanga, agus go bhfuil Colm ag scríobh faoi chanúintí agus, ar bhealach, tá baint ag an mír seo le, ahem, bás teanga (sórt) agus, ahem, fás canúnachais (b’fhéidir).

Anois, a léitheoirí, níl mórán ar eolas ag an mbean seo, i.e. mise, faoi shacar, ach nuair a chuala mé trácht ar an raidió faoi Joey Barton, imreoir as Sasana a chaill a chanúint go tobann, shílfeá, agus a d’aimsigh canúint nua, shílfeá, nuair a thosaigh sé ag imirt le foireann ón bhFrainc, bhuel, chuaigh mé ag googláil, le go mbeidh deis agam tuiscint a fháil ar an, ahem, siondróm seo.

Agus, ar ndóigh, fuair mé an t-eolas uilig ar Wikipedia. Sea, a léitheoirí, tá a leithéid de rud ann agus Foreign Accent Syndrome, agus seo mar atá scríofa ar an suíomh faoi Joey bocht,

‘In November 2012 the footballer Joey Barton, emerged from the changing room showers after a match with a permanent French accent. His accent was then broadcasted to the world during a post-match interview. Barton is now currently under examination by medical professionals and although they are uncertain, the cause of Barton's condition is believed to have been caused when he used both Heads and Shoulders and Aussie Hair Shine Shampoo at the same time. However, this is only an early prognosis.’

Maintenant, vous savez, d’accord...

Men agus Half Men na Meán

Ní hé go mbím i mo shuí os comhair na teilifíse go minic, ach tharla sé go bhfaca mé an clár The Craig Doyle Show den chéad uair aréir, agus ina dhiaidh sin chonaic mé an chéad chlár de Irish Pictorial Weekly – clár a bhíodh ar an raidió, ach atá anois ar an teilifís, is cosúil.

Ó tharla go bhfuil mise ar dhuine de na daoine sin a bhfuil cuimhne aici ar Halls Pictorial Weekly, clár a bhíodh ar an teilifís fadó, fadó, fadó, bhí mé ag súil go mór leis an gclár nua, Irish Pictorial Weekly, agus bhain mé an-sult as, caithfidh mé a rá. Bhain sé gáire nó dhó nó trí asam, agus is féidir an clár a fheiceáil ar an RTÉ Player anseo, mura miste leat geansceitsí aoracha, ar ndóigh.  

Is féidir an clár The Craig Doyle Show a fheiceáil anseo, ach más rud nach maith leat eascaine a chloisteáil, nó má chuireann sofhriotal fearacht ‘man milk’ as duit, b’fhéidir gur fearr duit gan breathnú ar an gclár. 

Thaitin an clár go mór liom féin, agus bhí mé ag gáire go minic agus mé ag éisteacht leis na haíonna - Greg Davies (Inbetweeners) agus Greg Proops (Whose Line is it Anyway), gan trácht ar ionchur Craig é féin, agus Paddy, fear a thaispeáin bréagán nó dhó dúinn (11:00), - ina measc an Self Stirring Mug, creid é nó ná creid – bréagáin nach mbeidh le feiceáil ar an Late Late Toy Show anocht, a léitheoirí.

Pé scéal é, bhí Louis Walsh ar an gclár le Craig Doyle aréir, agus cé go bhfuil an scéal faoin gcaoi ar chaith an nuachtán The Sun le Louis cloiste go minic againn ó inné, bhí an dóigh a ndeachaigh an scéal i bhfeidhm ar an bhfear bocht le feiceáil go soiléir ar an gclár aréir.

Cé go bhfuilim go mór i bhfabhar saoirse an phreasa, ní thuigim cén chaoi gur féidir le haon nuachtáin scéal mar sin a fhoilsiú, nuair is léir, ón méid atá cloiste agus léite agam féin, nach raibh oiread na fríde d’fhírinne sa mhéid a chuir Leonard Watters i leith Louis Walsh. Cuireadh Watters chun príosúin, ach is é Louis Walsh atá thíos leis an eachtra uafásach seo - fear neamhchoireach a fuair buille nach raibh tuillte aige, buille a ghoilleann go mór air fós, mar is léir óna chaint thochtmhar ar an gclár aréir (20:00-28:00). 

Daoibhse a bhfuil suim agaibh sa chlár teilifíse Two and a Half Men, b’fhéidir gur mhaith libh an méid a dúirt an t-aisteoir Angus Jones (Jake ar an gclár) a léamh anseo, nó a chloisteáil anseo (7:29). Níor éist mé leis an bhfíseán ina iomláine, ach ceapaim go bhfuil Angus ag léamh an Bhíobla anois, agus go bhfuil Dia agus na Forerunner Chronicles go mór ina shaol ó shin.

Cibé scéal é, tar éis a ráiteas uilig ar an bhfíseán sin thuas, bheinn féin den bharúil go bhféadfadh fadhb nó dhó eile a bheith aige, mar aisteoir, amach anseo. Ní theitheann cú roimh chnámh. Coinnígí súil ghéar ar na meáin, a léitheoirí, ach coinnígí intinn oscailte ag an am céanna.   

Coiméide Bhéasanna?

Táthar ann a déarfadh go bhfuil an cat seo, Nylah, an-chliste ar fad agus, go deimhin, go bhfuil sé an-chumasach, mar chat.

Táim féin den bharúil go bhfuil úinéir iontach cliste agus cumasach aige, muise! 

Cárta Ceachta

Tá ceann de na cártaí breosla seo ag an nGarraíodóir, ach níl agamsa. Ní bhacaim leis, mar ní theastaíonn peitreal uaimse chomh minic agus a theastaíonn díosal uaidhsean.

Mar sin féin, an lá cheana, ó tharla gan airgead tirim i mo phóca agam, agus ó tharla go raibh peitreal ag teastáil óm charr – an solas dearg sin ag bagairt orm, an dtuigeann sibh -  sciob mé liom an cárta, ahem, i ngan fhios don Gharraíodóir, agus amach an doras liom.

Ag an ngaráiste, líon mé an carr le peitreal, agus isteach liom go dtí an siopa, áit a raibh leaid óg, taobh thiar den chuntar, ag fanacht le híocaíocht uaim. Shín mé mo chárta breá gorm ina threo, le húdarás mná a raibh a leithéid déanta aici, ahem, míle uair cheana.

Thóg sé an cárta uaim. Chuir sé isteach sa mheaisín POS é, agus dúirt,

‘Enter your pin number, please.’

Bhuel, baineadh geit nach beag asam, agus d’airigh mé m’údarás ag rith i ndiaidh mo mhuiníne, amach trí dhoras an tsiopa. Ní raibh mé féin in ann bogadh, cé go raibh fonn orm iad a leanúint, ach bhí an peitreal fós le híoc agam, an dtuigeann sibh, agus ní raibh pingin rua i mo phóca agam.

‘I need a pin!’ arsa mé féin. (Ní ceist a bhí ann, a léitheoirí, ach abairt físe, ó tharla an fhírinne á nochtadh féin i m’aigne aineolach.)

‘Indeed you do.’ arsa an leaid óg, agus é ag breathnú orm le trua, nó le seanbhlas, b’fhéidir. Deacair a rá.

Bhuel, rith mé amach go dtí mo charr, le m’fhón póca a fháil, an dtuigeann sibh, chan le héalú, agus ghlaoigh mé ar an nGarraíodóir, le huimhir a chárta a fháil. Thosaigh sé ag gáire fúm, agus d’airigh mé go raibh rúinín den ‘sách maith agat’ sa gháire sin uaidh. Deacair a rá.

Pé scéal é, bhailigh mé m’údarás liom arís, agus isteach liom sa siopa le m’uimhir. Chuir mé na ceithre uimhir isteach, agus bhreathnaigh mé ar an leaid óg, le misneach agus le mórtas.

‘Do you want to put your age on the receipt? a d’fhiafraigh an leaid óg díom, a mhéara os cionn an scipéid airgid, ag fanacht le freagra uaim.

‘Why would I want to put my age on it!’ a d’fhiafraigh an Gaillmheach meánaosta seo den Chonallach óg os a comhair; mo mhisneach, mo mhórtas agus m’údarás ag méadú le méid mo dhiomú.

Leis an ngáire céanna ag teacht ón gConallach agus a bhí cloiste agam ón nGarraíodóir ar an bhfón díreach roimhe sin, dúirt an leaid óg,

‘Not your age, Ma'am…’ arsa sé, agus na deora gáire ag sileadh uaidh,

‘…would you like to put your reg on the receipt.’

Súil Eile

Ó am go chéile, feicim nithe ar bhealach nach, ahem, bhfeicfeadh daoine eile iad, b’fhéidir, ach sin mar a bhím, agus diabhal neart agam air, a léitheoirí.

Pé scéal é, tá neart bláthanna ag fás i bpotaí againne anseo i gCeann Scríbe, os comhair an tí agus ar chúl an tí. Ar m’fhilleadh abhaile dom, lá amháin le déanaí, chonaic mé an bláth thuas, agus chuir sé rud éigin i gcuimhne dom; b’fhacthas dom go raibh rud éigin cosúil leis feicthe agam cheana, áit éigin, ach ní raibh mé cinnte cá bhfaca mé é.

Ar aon nós, chuaigh mé ag cartadh i mo chuid smaointe, agus tháinig mé ar an ngrianghraf thíos, ceann a thóg mé an mhí seo caite, agus mé amuigh ag súil i Swan Park.

Mura bhfuil, ahem, an ‘súil eile’ agat féin, a léitheoir, scaoil tharat an mhír seo, agus abair paidir don scríbhneoir.

Níl baint ar bith ag an mbeach thíos leis an scéal seo, ach chinn mé gur dheas an rud an grianghraf a roinnt libh, mar sin féin, le go bhfaighe sibh blás den áilleacht a fheicimse agus mé ag siúl i Swan Park.

Wee Scéal Daoibh

Léigh mé tuairisc, le Senan Molony san Irish Daily Mail Dé Sathairn seo caite, go bhfuil an focal beag sin ‘wee’ ina fhocal un-parliamentary - dar le feidhmeannaigh na Dála.

‘No more wee words’ a bhí mar theideal ar an bpíosa a scríobh Senan, agus sí an chuid d'abairt - a dúradh sa Dáil agus a tháinig ó bhéal an teachta Brian Stanley -  a tharraing aird na bhfeidhmeannach, dar le Senan, ná ‘people will have neither a tea nor a wee break.’

Tá an leagan oifigiúil parlaiminteach ar shuíomh Thithe an Oireachtais anois, a scríobh Senan, agus is ‘people will have neither a tea nor a toilet break.’ atá le léamh ansin.  

Is iomaí wee break a bhíonn againn féin anseo i dTír Chonaill, agus cé go mbíonn baint nach beag ag an wee drop of tea leis an scéal, ó am go chéile, is beag a cheapamar go raibh sé a wee bit un-parliamentary an wee word sin a úsáid!     

Carnán ag Fás

Agus mé i nGaillimh an tseachtain seo caite, thit mé, ahem, de thimpiste, isteach i siopa leabhar Charlie Byrne. Bím ag titim mar sin, go minic, mar is eol do léitheoirí rialta na mblaganna.

Trí leabhar réchaite a cheannaigh mé, an geábh seo: péire acu a bhaineann le filíocht (€8), agus an tríú ceann, The Story Behind the Word, le Morton S. Freeman (€4); leabhar é sin a mheall an focalghráthóir seo mar, dar leis an mbrollach, go bhfuil sé ag ‘exploring the often romantic forebears and mysterious roots of words we take for granted and use – or misuse – every day.’ Tuilleadh uaim as an leabhar sin amach anseo.

An tseachtain seo, tháinig trí leabhar eile chugam as Meiriceá: bronntanas ó mo mháthair do mo lá breithe, tar éis domsa, ahem, neart leideanna a fhágáil le mo dheirfiúracha thall. Baineann leabhar amháin acu le filíocht, agus péire le gearrscéalta.

Pé scéal é, chinn mé ceann de na gearrscéalta a léamh aréir, as an leabhar ‘Short Story Masterpieces: 35 Classic American and British Stories from the first half of the 20^th century.’

Baineadh gáire nó dhó asam agus mé ag léamh an scéil ‘Innocence’ ach, arsa mé féin liom féin, agus mé ag gáire liom, cén fáth gearrscéal leis an údar, An tUasal Seán Ó Faoláin, istigh i leabhar le 35 Classic American and British Stories, meas tú, fiú más Short Story Masterpiece féin é?