Fírinne

Ritheann an bhréag...

ach fanann...

...an fhírinne.

An seanfhocal thuas, agus na cinn thíos, ón leabhar Seanfhocla Chonnacht, faoin gceannteideal Fírinne. Na, ahem, habhainnghraif uaimse.

Seasann an fhírinne i lár na bréige. 

Is cumhachtach an fhírinne is buafaidh sí. 

Ná tabhair do bhreith ar an gcéad scéal. 

Men agus Half Men na Meán

Ní hé go mbím i mo shuí os comhair na teilifíse go minic, ach tharla sé go bhfaca mé an clár The Craig Doyle Show den chéad uair aréir, agus ina dhiaidh sin chonaic mé an chéad chlár de Irish Pictorial Weekly – clár a bhíodh ar an raidió, ach atá anois ar an teilifís, is cosúil.

Ó tharla go bhfuil mise ar dhuine de na daoine sin a bhfuil cuimhne aici ar Halls Pictorial Weekly, clár a bhíodh ar an teilifís fadó, fadó, fadó, bhí mé ag súil go mór leis an gclár nua, Irish Pictorial Weekly, agus bhain mé an-sult as, caithfidh mé a rá. Bhain sé gáire nó dhó nó trí asam, agus is féidir an clár a fheiceáil ar an RTÉ Player anseo, mura miste leat geansceitsí aoracha, ar ndóigh.  

Is féidir an clár The Craig Doyle Show a fheiceáil anseo, ach más rud nach maith leat eascaine a chloisteáil, nó má chuireann sofhriotal fearacht ‘man milk’ as duit, b’fhéidir gur fearr duit gan breathnú ar an gclár. 

Thaitin an clár go mór liom féin, agus bhí mé ag gáire go minic agus mé ag éisteacht leis na haíonna - Greg Davies (Inbetweeners) agus Greg Proops (Whose Line is it Anyway), gan trácht ar ionchur Craig é féin, agus Paddy, fear a thaispeáin bréagán nó dhó dúinn (11:00), - ina measc an Self Stirring Mug, creid é nó ná creid – bréagáin nach mbeidh le feiceáil ar an Late Late Toy Show anocht, a léitheoirí.

Pé scéal é, bhí Louis Walsh ar an gclár le Craig Doyle aréir, agus cé go bhfuil an scéal faoin gcaoi ar chaith an nuachtán The Sun le Louis cloiste go minic againn ó inné, bhí an dóigh a ndeachaigh an scéal i bhfeidhm ar an bhfear bocht le feiceáil go soiléir ar an gclár aréir.

Cé go bhfuilim go mór i bhfabhar saoirse an phreasa, ní thuigim cén chaoi gur féidir le haon nuachtáin scéal mar sin a fhoilsiú, nuair is léir, ón méid atá cloiste agus léite agam féin, nach raibh oiread na fríde d’fhírinne sa mhéid a chuir Leonard Watters i leith Louis Walsh. Cuireadh Watters chun príosúin, ach is é Louis Walsh atá thíos leis an eachtra uafásach seo - fear neamhchoireach a fuair buille nach raibh tuillte aige, buille a ghoilleann go mór air fós, mar is léir óna chaint thochtmhar ar an gclár aréir (20:00-28:00). 

Daoibhse a bhfuil suim agaibh sa chlár teilifíse Two and a Half Men, b’fhéidir gur mhaith libh an méid a dúirt an t-aisteoir Angus Jones (Jake ar an gclár) a léamh anseo, nó a chloisteáil anseo (7:29). Níor éist mé leis an bhfíseán ina iomláine, ach ceapaim go bhfuil Angus ag léamh an Bhíobla anois, agus go bhfuil Dia agus na Forerunner Chronicles go mór ina shaol ó shin.

Cibé scéal é, tar éis a ráiteas uilig ar an bhfíseán sin thuas, bheinn féin den bharúil go bhféadfadh fadhb nó dhó eile a bheith aige, mar aisteoir, amach anseo. Ní theitheann cú roimh chnámh. Coinnígí súil ghéar ar na meáin, a léitheoirí, ach coinnígí intinn oscailte ag an am céanna.   

Focail Féilire

I bhfianaise ar m’aineolas tá scéalta na meán agam. 

All I know is just what I read in the papers, and that's an alibi for my ignorance.

Tháinig an t-athfhriotal Béarla thuas ó Will Rogers, agus is uaimse an leagan Gaeilge.  

Tá sé tugtha faoi deara agam, thar na blianta, go gcreideann daoine cibé rud is mian leo a chreidiúint, is cuma ann nó as d’fhianaise. Níl a fhios agam an mbaineann sé sin le tionchar nó le teagasc, le ciniceas nó le creideamh, le forbairt nó le teip, le fás nó le marbhántacht; ach is minic duine amháin ag aimsiú fírinne san áit ina n-aimseodh duine eile bréag, mar shampla. 

Agus, má shamhlaítear nach bhfuil an fhírinne iomlán ag teacht ó na meáin, an bhfuil fianaise ag teacht ón mbréag a shamhlaítear?

Cibé scéal é, bíodh sé ag teacht ó na meáin rialta nó ó na meáin shóisialta, ní dóigh liom go mbeadh dochar ann éisteacht agus léamh go faichilleach, le cúram, agus le gráinnín salainn. Ar fhaitíos na bhfaitíos.

Roinnt seanfhocal daoibh, a léitheoirí, cinn atá le fáil faoin alt Fírinne, sa leabhar Seanhfhocla Chonnacht:

An fhírinne as mála na mbréag.

Bíonn an dá leagan ar gach scéal.

Bíonn dhá inseacht ar scéal agus dhá leagan déag ar amhrán.

Maireann an bhréag seal, ach maireann an fhírinne go deo.

Ní chreidtear an fhírinne ó fhear déanta na mbréag.

Scaoil thart an chéad fhear nó go dtaga an dara fear.

Ní bhíonn an cath mar an scéal.

Níor dúradh ariamh ach fíor nó bréag.