Oireachtas na Samhna 2019 - Na Seastáin

Cé nach bhfuilim féin ag an Oireachtas i mbliana, faraor, molaim daoibhse atá ann bhur n-aghaidh a thabhairt ar na seastáin, más féidir é ar chor ar bith, mar is iomaí rud atá le foghlaim ag na seastáin chéanna. 

Anuraidh, casadh Pádraig Mac An tSaoir orm i Halla na Seastán. Mo chuimhne, tá agallamh leis, ar an gclár Saol Ó Dheas ar Raidió na Gaeltachta, le cloisteáil anseo.  Pé scéal é, bhí seastán aige ag Oireachtas na Samhna (mar atá i mbliana) agus thug mé faoi deara go raibh sé ag díol leabhar; leabhair athláimhe den chuid is mó, agus ó tharla an-suim agam ina leithéidí, stop mé, agus chuaigh mé i mbun cainte leis. 

Fear uasal é Pádraig, agus nuair a d'inis mé dó go raibh mé ar thóir leabhair (céad eagrán den leabhar 'Deoraíocht' le Pádraig Ó Conaire, a foilsíodh i 1910), gheall sé dom go ndéanfadh sé iarracht ceann a aimsiú dom. Coicís ó shin, tháinig an leabhar chugam, sa phost, ó Phádraig. 

Ba chol ceathracha iad athair Phádraig Uí Chonaire (Tomás) agus mo shin-shean-aintín, Máire Ní Thuathail, agus nuair a scríobh Pádraig an t-úrscéal, Deoraíocht, i 1910, thiomnaigh sé an scéal, mar a leanas,

Aisteach go leor, ní raibh an 'tiodhlacadh' sin le feiceáil in aon eagrán eile den leabhar a foilsíodh ina dhiaidh sin, mar sin bhí tábhacht ar leith ag baint leis an gcéad eagrán, domsa. Táim ar thóir an leabhair le fada an lá, agus táim fíorbhuíoch do Phádraig Mac An tSaoir as é a aimsiú dom. 

Pádraig agus Máire 

Tá tuilleadh uaim faoi 'Na Seastáin' le léamh anseo. Má éiríonn libh bhur mbealach a dhéanamh chucu (rud a mholfainn), abair le Pádraig Mac An tSaoir go bhfuilim thar a bheith buíoch. Agus, caith súil ar na leabhair atá aige, agus ar na seastáin eile, chomh maith. 

Bíonn go leor le foghlaim ag Oireachtas na Samhna, agus aireoidh mé uaim an chraic uilig, i mbliana. An méid sin ráite, táim ag breathnú ar imeacht nó dhó, beo ar líne, anseo. Go raibh maith agaibh, TG4!

Bainigí sult as, a chairde!

Máire Ní Thuathail

Bean uasal a bhí i Máire Ní Thuathail, bean a thaitin go mór liom. Bhí a fhios agam go raibh sí tinn ach, mar sin féin, baineadh siar asam nuair a d'imigh sí uainn, an tseachtain seo. 

Murach í, ní bheinn ag blagáil. Thug sí comhairle agus treoir domsa, nuair a theastaigh a leithéidí uaim. Bhí sí cineálta, cairdiúil agus cuidiúil, agus bhí a croí istigh ina teanga dhúchais. 

Seo mo dhán, Síol, dán a scríobh mé in omós do Mháire, bean a chaith a saol in earnáil na Gaeilge (mar is eol dár nUachtarán féin, Micheál D. Ó hUiginn), agus bean a chaith go leor ama ina garraí i Seanadh Gharráin ar an Spidéal, garraí as ar tháinig na glasraí agus torthaí is deise riamh. 

Síol

Chuir tú síol

i ngarraí an tsaoil.

Scaip tú

dóchas sa dorchadas

gile sa gceo.

Thug tú

beatha don teanga

saoirse don dúchas.

Chothaigh tú

muinín agus misneach

meas agus muintearas.

Bhain tú

Fómhar fairsing

toradh do chuid oibre.

Las tú lóchrann an bhealaigh do chách 

le do loinnir a mhairfeas go brách.

Ceiliúradh ar shaol Mháire, amárach, 24ú, sa Connemara Coast Hotel ar Na Forbacha, ag 4:00 i.n. 

Suaimhneas síoraí dá hanam álainn. Aireoidh mé uaim í.