Sunday, March 29, 2020

Ag Athrú Leis an Aimsir

Níl a fhios agam an bhfuil baint aige leis an dianghlasáil-nach-dianghlasáil-é-deirtear, ach seachas aon bhliain eile, thug mé faoi deara, ar maidin, ar m'éirí dom, go raibh an t-am athraithe ar m'fhón cliste, cheana féin.

Ní raibh a dhath le déanamh agamsa ach na cloig eile sa teach a tharraingt isteach sa scéal, agus iad uilig a chur ar an eolas faoi dhea-scéal an fhóin, go bhfuil uair an chloig bainte den dianghlasáil-nach-dianghlasáil-é, ó aréir.

Cibé scéal é, tharraing clisteacht an fhóin m'aird (bhuel, smaointe na maidine) i dtreo na teicneolaíochta, agus chuir sé eachtra chliste eile i gcuimhne dom.

Roinnt blianta ó shin, bhí neacht liom ar cuairt as Meiriceá, agus bhí Alexa in éineacht léi. Anois, ní raibh iomrá cloiste agam féin ná ag An Garraíodóir faoi na cúntóirí fíorúla seo, agus thosaigh muid ag cur neart ceisteanna ar an ngléas cliste.

Ar ndóigh, mar is eol d'aon duine atá níos cliste ná mar a bhí muidne ag an am, má tá ceist agat le cur ar an ngléas, caithfidh tú ainm Alexa a chur roimh do cheist. 

Cibé scéal é, ní cuimhin liom cén cheist a cuireadh, ach bhí 'Sorry, I don't understand..,' nó rud éigin mar sin, mar fhreagra ó Alexa, arís is arís eile. Ó tharla duine sa chomhluadar curtha soir ag an bhfreagra seo, scairt an duine sin amach,

'Alexa, are you blonde or something!?'


Anois, tá a fhios agam gur díspeagadh a bhí sa mhéid a dúradh, ach rinne Alexa neamhaird iomlán den mhasla-nach-masla-é-b'fhéidir, agus d'fhreagair sí,

'Actually, I don't have any hair.'

Anois, nach raibh sé sin cliste! Ar aon nós, bhí An Garraíodóir an- tógtha leis an mbean-sa-bhosca, agus chinn sé go gcaithfeadh muid féin 'one of those yokes' a fháil, 'at some stage.'


Anuraidh, fuair mé bronntanas ó mo dheirfiúr i Meiriceá. Google Home Mini atá ann, agus bíonn sé le mo thaobh, i m'oifig, i gcónaí. Ní bhainim mórán úsáide as, agus is í an cheist is minice a chuirim féin agus mo gharmhac air ná,

'Hey Google, could you play some nursery rhymes, please?'

Arú inné, ó tharla é sáinnithe sa teach liom, seans, thug An Garraíodóir an gléas beag faoi deara, ar an mbord, i m'oifig. Bíonn sé i m'oifig, go rialta, na laethanta seo, go bhfóire Dia orm, an fear bocht...níl aon áit eile le dul aige, na laethanta seo, is dócha.  


Ar aon nós, tharla sé go raibh mé ag éisteacht le 'Baby Shark' ar an Google Home Mini ag an am (airím uaim mo gharmhac, ag am seo an 'scaradh sóisialta'), agus dúirt sé,

'Oh, I forgot we had that yoke!'

Bhuel, le scéal fada a dhéanamh níos faide, bhí mé sa seomra suite, inné, agus tháinig sé féin isteach. Ní mó ná sásta a bhí sé leis an ngléas nua. Ní raibh an gléas ag obair mar is ceart, dar leis. Ní raibh 'nothing smart' ag baint leis an ngléas céanna, dar leis,

'That Alexa one won't answer me!'

Neither did I, a léitheoirí. Caithfear a bheith cliste agus ciallmhar, an dtuigeann sibh. Ainneoin an cur-soireachas, caithfear fanacht sa bhaile. 

Tiocfaimid slán, a chairde. 

Sunday, March 22, 2020

Lá'n Ghrá


Pléasc An Ghrá

Bhí fadhb ag Seán, ach ní raibh a fhios aige go raibh, an créatúr.

Bhí gunna i chaon lámh aige, ach níor thug sé iad faoi deara. Ní raibh sé de nós aige mórán aird a thabhairt ar na lámha céanna. Dar leis, bhí siad ann, ó rugadh é, bhí jab le déanamh acu, agus ní chuirfeadh sé féin isteach ná amach orthu, beag ná mór. 

Ar ndóigh, thuigfeá a chás, ar bhealach. Ní raibh na gunnaí feiceálach, an dtuigeann tú. Cé nach róbat a bhí ann féin, gan chroí gan mhothúcháin, níor thuig Seán bocht nádúr an namhad. Bhí an namhaid seo glic, é ceilte i gcruth lámha Sheáin, i ngan fhios dó. 

Bhí na ráflaí cloiste ag máthair Sheáin. D'iarr sí air fanacht glan amach ó na leaids sin, sa bpub, ach níor éist sé léi. Ba iadsan a chairde, a dúirt sé léi, agus ní raibh seisean ag dul aon aird a thabhairt ar ráflaí. Amach leis, agus bhí an-oíche go deo aige, ag ól agus ag ragairne, go maidin. 

Cóisir in árasán cara le cara leis a d'fhág nár fhill sé chuig a theach cónaithe, go dtí go raibh an ghrian ag beannú dó, ar an dá shlí den bhóthar, an mhaidin dár gcionn. Lá na Máithreacha a bhí ann, agus ní raibh baol dá laghad ann go gcaillfeadh sé an deis an lá a chaitheamh i gcuideachta a mháthar.

Nuair a shiúil sé thar tairseach, bhí a athair ag réiteach an bhricfeasta, agus bhí a mháthair ina suí ag an mbord. Bhí cuma imníoch uirthi. Ghlac Seán leis go raibh sí amhrasach faoi chumas a athar na hispíní a réiteach mar is ceart, agus chaoch sé súil uirthi, ag iarraidh meangadh a chur in áit an aimhrais ar a haghaidh. 

'Is gunnaí iad na lámha sin a'd...' arsa a mháthair leis, go himníoch, '...seachain cá gcaitheann tú urchair do mhéar, a stór.'

Bhí an-ghrá ag Seán dá mháthair, agus ní raibh sé ag iarraidh go mbeadh sí imníoch faoi aon cheo. D'éirigh sé de phocléim a óige, chuaigh sé anonn go dtí an áit ina raibh sí ina suí, agus le cineáltas a mheasa agus a ghrá, tharraing ina seasamh í, 'gus thug barróg agus póigín di. 

Búm!

Níor chuala ceachtar acu an phléasc, ar ndóigh. Bhí an namhaid glic, ceilte, ciúin, ciontach. 

Saturday, March 21, 2020

Cíor Thuathail 2020

Ní raibh aon duine againn ag súil leis; víreas damanta damáisteach tagtha aniar aduaidh orainn, agus tá muid uilig trína chéile, mar gheall air. 

'Cogadh' an focal a chloisim agus, ar go leor bealaí, is cogadh atá ann. Ní féidir a bheith neodrach an geábh seo - tá muid uilig inár gcuid den chogadh seo, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile. 

Le go mbeidh muid in ann an ceann is fearr a fháil ar an diabhal víreas seo, tá sé tábhachtach go mbeadh muid uilig ag cloí leis na moltaí atá ag teacht ó na húdaráis chuí oifigiúla, ar nós Feidhmeannacht na Seirbhísí Sláinte

Táim féin den bharúil go gcaithfear a bheith cúramach faoi na tráchtanna a fhágann tráchtairí aineolacha anaithnide ar na meáin shóisialta fearacht Twitter agus Facebook. Tá sé de nós agam féin éisteacht leis an méid a chloisim ar na meáin oifigiúla Ghaeilge (raidió agus teilifís) mar go bhfuil sé de nós acusan na saineolaithe cearta a chur faoi agallamh, agus léim na tráchtanna nuashonraithe rialta a thagann uatha sin, freisin. Mo bhuíochas ó chroí leo uilig.

Táim buíoch, ach go háirithe, de na daoine sin atá ag breathnú inár ndiaidh; na daoine sin atá sna seirbhísí tosaigh, sna seirbhísí duine le duine - na 'freastalaithe' uilig sin atá sna siopaí, sna cógaslanna, sna hospidéil, sna clinicí, sna saotharlanna, sna seirbhísí tarrthála srl., - daoine atá á gcur féin sa bhearna bhaoil, ar mhaithe leis an bpobal a choinneáil chomh slán agus chomh sábháilte agus is féidir leo, i láthair na huaire agus na hanachana. 

Níl sé éasca orthu sin uilig, agus ní bheidh sé éasca orainne, mar phobal, ach caithfidh muid ár gcuid a dhéanamh, freisin, le tacú leosan. Tá siadsan ag tabhairt aire dúinne, mar sin is dóigh liomsa go mba chóir dúinne ár n-iarracht féin a dhéanamh gan iadsan a chur i mbaol. Go gcloímid uilig leis na treoirlínte oifigiúla ciallmhara seachanta atá molta ag na saineolaithe. 

Mo chuimhne, táim den bharúil, freisin, go bhfuil ár bpolaiteoirí ag déanamh an-jab go deo. Nár laga an víreas iadsan, ná sibhse, a léitheoirí. 

Tiocfaidh muid slán! 

Monday, March 16, 2020

Lá Fhéile Pádraig 2020

Tá a fhios agam go mbeidh an chuid is mó agaibh sa bhaile, in bhur dtithe féin, ar Lá Fhéile Pádraig na bliana seo. Sin an saol, na laethanta seo, faraor. 

Seo mo bheannacht chugaibh, a léitheoirí - físeán a chuir mé le chéile, anocht, le grianghraif a thóg mé, anseo agus ansiúd, ar fud na tíre, ach go háirithe in Inis Eoghain agus i gConamara. 

Faoina bhun, tá mo dhán nuachumtha, Tiocfaidh Muid Slán, agus é curtha leis an bhfonn a théann le 'Óró Sé Do Bheatha Abhaile.' 

Bímis ag canadh agus ag ceiliúradh le chéile, a chairde!


Tiocfaidh Muid Slán

Inniu, seo lá na féile móire,
Ceiliúradh a’inn in ardú glórtha,
Ceol sa mbaile agus amhráin ghlóire,
Tiocfaidh muid slán le chéile.

Curfá
Óró, sé do bheatha abhaile,
Óró, sé do bheatha abhaile,
Óró, sé do bheatha abaile,
Tiocfaidh muid slán ón ngéibheann.

Tír is teaghlach faoi ghlas corónach,
Baol ón tinneas, tá gach gníomh deonach,
Seasfaidh muid fód, agus beidh muid glórach,
Tiocfaidh muid slán le chéile.

Curfá
Óró, sé do bheatha abhaile…

Víreas ag bagairt ar chlann, ar chine,
Deighilt ag galar idir sibh is sinne,
Neart le chéile, sin spiorad an duine,
Tiocfaidh muid slán le chéile.

Curfá
Óró, sé do bheatha abhaile…

Inniu, seo lá na féile móire,
Ceiliúradh a’inn in ardú glórtha,
Ceol sa mbaile agus amhráin ghlóire,
Tiocfaidh muid slán le chéile.

Sea, tiocfaidh muid slán le chéile!

Beidh sibh uilig i mo smaointe, go dtaga muid slán ón ngéibheann. 

Thursday, February 27, 2020

Logainm nó Lagainm?

Ar mo bhealach chuig an bhFéile Pan Cheilteach i gCeatharlach, Dé Sathairn seo caite (is i gCeatharlach a tharla sé seo an oíche sin - maith thú, a Ghráinne!), thug mé an rud ceannann céanna faoi deara is a thug Bridget Bhreathnach faoi deara anseo, agus í ag tiomáint as ais as Luimneach,

'Ní raibh aon gharraí le feiceáil nach raibh ag cur thar maoil le huisce.'

Bhrisfeadh sé do chrói. Níl a fhios agam cén deireadh a bheas le scéal na haimsire, ná leis an drochbhail a chuireann na haibhneacha ar thithe agus ar fheirmeacha, de bharr na drochaimsire, ach tá trua agam do na daoine bochta sin mar tuigim a gcás, ar bhealach

Anois, níl baint ag na scéalta sin thuas le hábhar na blagmhíre seo, ar shlí. An t-aon bhaint atá acu leis an scéal-fada-atá-á-dhéanamh-agam-den-scéal-gearr-seo ná go ndearna mé agallamh le Colm Feiritéir ar an gclár Ruaille Buaille aréir agus, ar m'fhilleadh abhaile dom, tháinig sceitimíní idir mé féin agus codladh na hoíche, mar sin thosaigh mé ag léamh tuairisc.ie (alt Bhridget, thuas) agus nos.ie, áit ar léigh mé an scéal seo, faoi logainmneacha, agus na focail a cuireadh síos do Aodhán Ó Deá,

'"Chonaic mé físeán faoi logainmneacha ar na meáin shóisialta i gcaitheamh na Nollag agus rith sé liom, nuair a smaoinítear air, gur gibris amach is amach atá i bhformhór na logainmneacha Béarla in Éirinn..."'


Tuigim céard atá i gceist aige. Rugadh agus tógadh mise in Eanach Mheáin, logainm a insíonn scéal, i mo thuairim, ach is Annaghvaan Island an leagan galldaithe a fheicim ar mhapaí, go rialta...lagainm, nach n-insíonn aon scéal, i mo thuairim. 

Ar aon nós, le scéal-gearr-fadaithe a dhéanamh níos faide, tá sé de nós agam súil a choinneáil ar chomharthaí bóthair, agus mé ag tiomáint liom, le go bhfeice mé cén logainm Gaeilge atá scríofa taobh thuas den lagainm Béarla, le go dtuige mé scéal na háite. 


Ar mo bhealach ar ais go Bun Cranncha as Ceatharlach, Dé Domhnaigh seo caite, bhí mé tuirseach. Tháinig sceitimíní eile idir mé féin agus codladh na hoíche roimhe, an dtuigeann sibh, ach, mar sin féin, bhí mé ag breathnú ar na comharthaí bóthair, agus mé ag tiomáint ar ais; ag déanamh iontais den lag a thiteann ar an log, an dtuigeann sibh. 

Bhí a fhios agam go raibh sé in am dom stopadh, agus cupán caife a fháil dom féin, nuair a chonaic mé an comhartha bóthair 'Tiredness Kills' agus thosaigh ag cuardach an logainm Gaeilge!

Friday, February 14, 2020

Lá Fhéile Vailintín

Ar fhaitíos go bhfuil cárta le scríobh agat fós, a léitheoir, agus gan tú róchinnte céard a d'fhéadfá scríobh, le do ghrá a chur in iúl do do ghrá geal, beidh tú in ann a theacht ar bhlagmhíreanna faoi théarmaí grá, ag Róislín, ar an Irish Language Blog, anseo

Idir an dá linn, más mian leat mo dhán féin ar an ábhar a léamh, ceann a scríobh mé do, ahemm'fhear aclaí féin, An Garraíodóir (fear atá díreach théis 'Happy V-Day from a secret admirer' a sheoladh chugam...i bhfoirm téacs...ón bhfón póca s'aige), seo chugat é (an dán, chan An Garraíodóir), agus tá súil agam go mbeidh lá álainn lán le grá agat, bíodh grá geal agat nó ná bíodh.

Mo Ghrá...

is tú mo dhán,

an lán i mo stad,
an tsábháil i mo shlad,

an cara i mo chúirt,
an sólás i mo bhuairt,

an dian i mo chúram,
an lia i mo thuairim,

an laghad i mo locht,
an saibhreas i mo bhocht,

an preabadh i m'ucht,
an maisiúchán ar mo nocht,

Sin tusa...mo ghrá. 

Seo chugaibh bláthanna uaimse, ar maidin, a léitheoirí. Bainigí sult as an lá, le grá.